प्रचण्डद्वारा प्रकाश विकल्पको दोस्रो पुस्तक ‘समृद्धिको रोडम्याप’ विमोचन

  • फाल्गुन २९, २०७७
  • ३६९ पटक पढिएको
  • प्रदेश पोर्टल
alt

इटहरीः सुशासनका अभियन्ता, युवा नेता तथा लेखक प्रकाश विकल्पद्वारा लिखित पुस्तक ‘समृद्धिको रोडम्याप’ आज काठमाडौँको हार्दिक होटलमा एक कार्यक्रमका बीच विमोचन गरिएको छ ।

सो पुस्तकको विमोचन नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल (प्रचण्ड) ले गरेका हुन् । विमोचन कार्यक्रममा पुस्तकमाथि लेखक तथा नागरिक अगुवा युग पाठक र राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगकी पूर्वसदस्य मोहना अन्सारीले टिप्पणी गरेका थिए । पुस्तकका विषयमा उठेका प्रश्न र टिप्पणीमाथि लेखक विकल्पले जवाफ दिएका थिए । विमोचन कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिका रुपमा बोल्दै प्रचण्डले आफूलाई प्रधानमन्त्री बन्ने हतारो नरहेको र अहिलेको लडाइँ आफू प्रधानमन्त्री बन्न नभएको बताए । सबैको हक अधिकार स्थापित गर्न र राष्ट्रिय एकता कायम गर्नकै लागि अहिलेको लडाइँ भएको उनको जिकिर थियो ।

जनताको बिचार सही भए सही नेता चुनिने र बिचार गलत भए गलत नेता नै चयन हुने भएकाले यसप्रति गम्भीर हुनुपर्ने विचार पनि प्रचण्डले आफ्नो मन्तव्यका क्रममा व्यक्त गरे । सो पुस्तक इन्डिगो इङ्कले प्रकाशन गरी बजारमा ल्याएको हो । यसअघि लेखक विकल्पले ‘देश किन बनेन?’ नामक पुस्तक बजारमा ल्याइसकेका छन् । सो पुस्तकको अपार सफलतापछि उनले दोस्रो पुस्तकका रुपमा ‘समृद्धिको रोडम्याप’ आम पाठकसामु पस्केका हुन् । लेखक विकल्पले भने, ‘यो पुस्तक मात्र होइन, समृद्धिको अभियान पनि हो ।’

यस्तो छ पुस्तकको एक अंश
नेपालमा सबैभन्दा धेरै बहस र चर्चा भएको विषय सुशासन हो । अनि कहिल्यै हासिल गर्न नसकिएको पनि सुशासन नै हो । नेपालमा अनियमितताले यसरी जरा गाड्न पुग्यो, जसलाई फाल्न २४० वर्ष लामो हिन्दु सामन्ती राजतन्त्र फाल्नभन्दा कठिन हुने देखिन्छ । किनकी, सुशासनको कोणबाट हेर्दा मुलुकको हावापानी नै दूषित भइसकेको छ । हावापानी नै दूषित हुनुको अर्थ हो, स्वच्छ नै देखिने किन नहोस् धेरथोर चुकिसकेको हुन्छ । किनकी, उसले पनि प्रयोग गर्ने हावापानी त यही न हो ! भलै, स्वयंले त्यसको थाहा पाइरहेको नहुन सक्छ । हावापानी नै खराब भइसकेको अवस्थामा राजनीतिकर्मी र कर्मचारी मात्र होइन नागरिकसमेत नबिटुलिई रहने कुरै हुँदैन । नागरिकले गलतका विरुद्ध आवाज बुलन्द नगर्नु यसको प्रमाण हो । नेपाल यस्तो देश हो, जहाँ अनियमितता र बेथितिले व्यक्तिपिच्छे पकड जमाइसकेको छ ।
त्यही अनुभूतिका कारण मैले भन्ने गरेको छु, ‘हाम्रो हावापानी नै दूषित भइसक्यो ।’

अतः हावापानी नै बदल्ने स्तरको राजनीति आजको एक मात्र विकल्प हो ।

सुशासनको कोणबाट हेर्दा मुलुकको हावापानी नै दूषित हुने अवस्था कसरी आयो, यो गम्भीर प्रश्न हो । पश्चिमाको तुलनामा नेपालमा राजनीतिक परिवर्तन ढिलै सही तर सफल भयो । जहानियाँ राणाशासन, पञ्चायती व्यवस्था र राजतन्त्र फाल्दै प्रजातन्त्र र गणतन्त्रको वकालत गर्ने परिवर्तनकारी शक्ति राज्यसत्तामा त पुग्यो तर नयाँ विचार, नीति र कार्यक्रम निर्माणमा ऊ कहीँ न कहीँ अल्मलिन पुग्यो । एकात्मक हिन्दू सामन्ती संरचनाको प्रभावले शताब्दीऔं पछाडि परेको नेपाली समाजको सांस्कृतिक रूपान्तरणमा त्यसले पटक्कै ध्यान दिएन । गतिशील विचारको निर्माण र प्रयोगमार्फत यथास्थितिवादी समाजमाथि निर्णायक धक्का दिन नचाहँदा मुखमा आइसकेको गुणात्मक परिवर्तनसमेत पैदा हुन सकेन ।

यसले पुँजीवादलाई झनै बलशाली बनाइदियो । यो भन्नुको मतलब नेता–कार्यकर्तामा राज्य सञ्चालनका दौरान निजी आकांक्ष हाबी भए भन्ने हो । अर्थात्, ऊ समाजवादी नभएर पुँजीवादको दलदलमा फस्न पुग्यो, जसका कारण विधिभन्दा व्यक्ति प्रधानताको शृङ्खला क्रमिक रूपमा व्यवस्थित हुँदै गयो । निजी स्वार्थमा लिप्त हुनु उसको प्रमुख चरित्र बन्न गयो, जुन पुँजीवादको अनिवार्य नियम हो ।

सामूहिकता अलप र व्यक्तिप्रधानता हाबी भएपछि सुशासन मरिचजस्तो हुने नै भयो भने अनियमितताको आयतन चौतर्फी फैलियो । तथ्यलाई हेर्दा यो स्पष्ट हुन्छ कि राजनीतिक शक्तिहरूको वैचारिक स्खलन र भ्रष्टीकरण नै सुशासनका सूचाङ्क निराशाजनक हुनुको प्रमुख कारण बन्यो ।

मुलुकको विगतदेखि वर्तमानसम्म सुशासनको अवस्था हेर्दा नागरिक आजित भइसकेको देखिन्छ । चिन्ता त के हो भने आजको नागरिक चेतनाले निकट भविष्यमा ‘राज्यलाई अपराधी घोषणा गरेर’ कर बहिष्कारको आन्दोलन गर्न सक्छ, जुन आवश्यक पनि देखिन्छ । विभिन्न अभियान र कार्यक्रमका नाममा नागरिक सलबलाउन थालिसकेका छन्, यसलाई सत्ताले देखिरहेको छैन भने ठूलो विडम्बना निम्तिने करिब–करिब पक्कापक्की जस्तै छ । स्वभावैले, विकास निर्माण र सेवा गतिलो हुँदैन भने करको औचित्य रहँदैन । यही स्थिति रहिरहेमा ठूलो नागरिक विद्रोह कसैले रोक्न सक्नेवाला छैन । किनकी, नागरिकले मरिमेटेर कर तिर्नुपर्ने, तर राज्य त्यसको दोहन गरेर बस्ने, यस्तो हुन सक्दैन । नागरिक तागतका अगाडि दुनियाँका शासक फिका भएका बेला पर्याप्त तथ्य अनदेखा गर्नु मुलुकमाथिको खेलबाडकै निरन्तरता हो ।

bimochan1

नेपालबाट भ्रष्टाचार साँच्चिकै उन्मूलन गर्ने हो भने पहिले राजनीतिकर्मी, अख्तियार, न्यायालय र सेना–प्रहरीका उच्चपदस्थको सम्पत्ति छानबिन र कारबाहीलाई प्रस्थानबिन्दु बनाइनुपर्छ । यसो भन्दै गर्दा केही असल पदाधिकारीको मन कुँडिन सक्ला, तर आर्थिक बेथिति अब पात्रमा सीमित रहेन । राज्यको जिम्मेवारीमा रहेका जो–कसैलाई होलसेलमा भ्रष्टाचारीभन्दा फरक नपर्ने अवस्थामा पुग्यौं हामी । जस्तो, दारी पाल्ने मानिसलाई जोगी भन्ने गरिन्छ । दारी पालेका सबै जोगी त हुँदैनन् नि, तर जोगी भन्नेबित्तिकै मानिसको दिमागमा पहिले लामो दाह्री आउँछ ।

ठीक त्यस्तै, सरकारी भूमिकामा रहेका मान्छेका सवालमा पनि आम अवधारणा यस्तो बनिसक्यो । केही–केही मानिस ठीकठाक नै होलान्, तर सुन्न र झेल्न बाध्य छन् । ठीकठाक मानिसले आरोप लागेकामा चित्त दुःखाउनेभन्दा, आम रूपमा भ्रष्टाचार निर्मूल पार्न छानबिनमा हात उठाइदिएर सुशासन प्राप्तिमा सहयोग पु¥याउनुपर्छ ।

भ्रष्टाचार अन्त्य गर्न अब सामान्य एन्टिबायोटिक चलाएर हुनेवाला छैन, यसका लागि कठोर अप्रेसन अनिवार्य बनिसकेको छ । किनकी, जो सुशासनका लागि जिम्मेवार हो, ऊ नै सबैभन्दा बढी भ्रष्ट हुने गरेको छ । लोकमानसिंह कार्की र दीप बस्न्यात त केवल प्रतिनिधि उदाहरण मात्र हुन् । यो भनेको दक्षिण एसियालाई पछि पार्दै कङ्गोउन्मुख अवस्था हो । सुशासन हासिल गर्न बाटो बदल्ने आँट गर्नुपर्छ । उही बाटो हिँडेर नयाँ गन्तव्यमा पुग्ने अभिलाषा मूर्खता र लाचारीपनको उपज मात्र हो । भ्रष्टाचारजन्य क्रियाकलाप छानबिन र अभियोजन गर्न शक्तिशाली ‘नागरिक आयोग’ गठन गर्नुपर्छ । जसमा हालसम्म राजनीति र कर्मचारीतन्त्रमा संलग्न नभएका, आमनागरिकका सामु स्वच्छ छविको पहिचान बनाएका व्यक्तिलाई त्यसको जिम्मेवारी दिनुपर्छ ।

घटनाक्रम हेर्दा राजनीतिक नेतृत्व मुलुकमा भ्रष्टाचार र विकृति–विसङ्गतिको अन्त्य गरेर सुशासन र विकास दिन असफल भएको त होइन ? गम्भीर प्रश्न उब्जिएको छ । २०६५ सालपछिका सबै अवस्थाको नैतिक जिम्मेवारी राजनीतिक नेतृत्वले लिनैपर्छ । नेतृत्वसँग अरुलाई धारेहात लगाएर बस्ने छुट दुनियाँमा कहीं पनि थिएन र हुँदैन । कि त समस्या पर्गेल्न सक्नुप¥यो कि त नैतिकताका आधारमा मार्ग प्रशस्त गर्नु नै देश र नागरिकप्रति न्याय हो । परिणाम पनि दिन नसक्ने र नेतृत्व पनि नछोड्नु अन्तत्वगत्वा, देशमाथिको अर्को धोका हो । मुलुकले अब थप धोका बेहोर्न सक्दैन । आफ्ना कमीकमजोरी नागरिकसामु जस्ताको तस्तै पेस गरेर आगामी दिनमा त्यो नदोहोरिने प्रतिबद्धता गरिन्छ भने त्यसले झिनो आस जगाउन सक्छ । यसका लागि सुशासनसम्बन्धी ‘श्वेतपत्र’ जारी गरी भ्रष्टाचारका विरुद्ध निर्ममताको नीति र व्यवहारको प्रतिबद्धता आउनैपर्छ ।

यो सबै गर्नु भनेको पुँजीवादी चरित्रबाट आफूलाई वैज्ञानिक समाजवादी विचारमा रूपान्तरण गर्नु हो । वैज्ञानिक समाजवाद मात्र त्यस्तो विचार हो, जसले यथास्थितिवादी समाजको डायलाइसिस गरी स्वच्छता र गतिशीलता प्रदान गर्दछ भने आमरूपमा निजीबाट सामूहिक स्वार्थमा अभिप्रेरित गर्दछ । हावापानी नै खराब भइसकेको अवस्थामा समस्याको हल भनेको वैचारिक रूपान्तरण र सामूहिक प्रयासले मात्र दिन सक्छ । समाजवादी विचारमा समाहित हुनुको अर्थ निजी मतलबबाट मुक्त हुनु मात्र होइन, सामाजिक, राजनीतिक र आर्थिक विकृतिको अन्त्य गर्नु पनि हो । ठूला राजनीतिक शक्तिको वैचारिक रूपान्तरणले देश विकासको स्वतः सकारात्मक वातावरण तयार हुन्छ ।
किन्तु–परन्तु भन्ने छुट अब हामीसँग छँदै छैन । यो नै पूर्ण सुशासनसहित देश निर्माणको वैज्ञानिक पहल हुनेछ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस

एनएमबी बैंकको तरहरा शाखाका पाँच कर्मचारीमा कोरोना पुष्टि, बैंकको सेवा बन्द

इटहरीः कर्मचारीमा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएपछि सुनसरीको इटहरी उपमहानगरपालिका २०, तरहरास्थित एनएमबी बै ...

सडक विस्तारका लागि गएको डोजरमा तोडफोड, प्रहरीद्वारा कारबाही गर्न आनाकानी

इटहरीः मोरङको पथरीशनिश्चरे नगरपालिका ५ मा सडक विस्तारका लागि नगरपालिकाले परिचालन गरेको डोजरमाथि स्था ...

भारतले १८ वर्षमाथिका सबैलाई कोरोना खोप दिने

नयाँ दिल्लीः भारत सरकारले १८ वर्षमाथि सबै नागरिकलाई कोरोनाभाइरसविरूद्धको खोप दिने घोषणा गरेको छ । प ...

इष्ट टुरिजम इभेन्ट म्यानेजमेन्ट एण्ड मिडिया प्रालिद्धारा प्रकाशित

प्रदेश पोर्टल डटकम

इटहरी उपमहानगरपालिका, सुनसरी, कोशी, नेपाल

  • कम्पनी दर्ता नं. १९४७९७/०७५/०७६
  • स्थायी लेखा नं. ६०६६४३६५८
  • सूचना विभाग दर्ता नं. ९३०/०७५–०७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. १७१/०७५–०७६
  • फोन नं.: +९७७ २५ ५८२६९०
  • मोबाइल नं.: +९७७ ९८४२०३७४०२
  • इमेल: [email protected]
  • प्रधान सम्पादक: राजेश विद्रोही
  • प्रबन्धकः देवान किराती
  • प्रबन्ध सम्पादकः प्रेमप्रसाद बास्तोला
  • अंग्रेजी डेस्क प्रमुखः विराट अनुपम
  • फाेटाे पत्रकारः गुरू ढकाल, वुलेट खतिवडा
  • मार्केटिङ प्रमुखः देवराज पुरी
  •   ९८६२३०११३८, ९८१९०३१०६२
  • संवाददाताः कविराज घिमिरे (धनकुटा)
  •   नमिन ढकाल (इलाम)
  •  राजन ठटाल (खोटागं)
  •   बाबुराम वास्ताेला (संखुवासभा)
  • स्वास्थ्य पृष्ठ संयोजकःडा. सुर्यबहादुर पराजुली (एमडी)
  • लोकसेवा पृष्ठ संयोजकः अनिल पोख्रेल (नायब सुब्बा)

Copyright © 2018 / 2021 - pradeshportal.com All rights reserved