जनकपुर चुरोट कारखानाको बाटोमा बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान

  • कार्तिक १४, २०७५
  • २१५ पटक पढिएको
  • ओम कोइराला
alt

साथी बलबहादुरजीलाई गाडीले हिर्काएर खुट्टा भाँचिएको थियो । अप्रेसन गर्नुपर्ने भएकाले त्यसका लागि केही दिनदेखि अस्पतालसँग दैनिक सम्पर्क गर्दै थिएँ । त्यसै सन्दर्भमा मैले एक जना डाक्टरसँग सम्पर्क गरेर त्यो खुट्टाको अप्रेसन गर्ने बारेमा कुरा गरेंँ । डाक्टरले सुगर ठीक ठाउँमा आएमा अप्रेसन गर्ने भनेका थिए ।

मैले डाक्टरलाई ‘तपाईले न्युज ट्वान्टी फोरको रिपोर्ट (समाचार) हेर्नुभयो’ भनी सोधेँ, उनले नहेरेको जवाफ दिए । बिरामीले गराएको परीक्षणको रिपोर्ट नआएको अनि परीक्षणका लागि चाहिने सामग्री छैन भनेर पन्छाउने गरेको भनी समाचारमा आएको बताएँ । त्यस्तै, बिरामी दर्ता गर्ने काम बिहान ९ बजे नै सकियो भनी त्यसपछि आउनेलाई पेइङ ओपिडीमा पठाइने गरेको समाचारमा उल्लेख भएको बताएँ ।

टाढाबाट आएका बिरामीलाई समस्या पर्ने गरेको तथा अप्रेसनका लागि दिइएको मितिमा अप्रेसन नहुने गरेको समस्या रहेको रिपोर्टमा उल्लेख थियो । सर्वसाधारणहरू बिरामीको नाम दर्ताका लागि लाइनमा बसिरहँदा त्यहीँका कर्मचारीले भने सर्वसाधारणलाई हप्काउँदै लाइन नलागी पूर्जा लिई विकृति बढाएको तथ्य पनि त्यसमा देखाइएको थियो ।

भिडियो रिपोर्टसहितको विवरण देखाई डाइरेक्टरलाई समेत प्रश्न सोधेको थियो भनेर भनेपछि डाक्टरले ‘अरु पनि थप केही भन्यो ?’ भनी जिज्ञासा राखे । रवि लामिछानेले रिपोर्टको भूमिकामा एशियाकै नमूना अस्पताल भए पनि धेरै अनियमितता हुने गरेको अस्पताल भनेका थिए । पेइङमा भन्ने बित्तिक्कै डाक्टर पनि हाजिर हुने तर सामान्य जाँच गर्नुपर्दा बेवास्ता गर्ने गरेको भनिएको थियो । आउटडोरबाट जाने बिरामीले ठूलै सास्ती बेहोर्नुपर्ने भनी अस्पतालको भद्रगोलको नमुना पेश गरेका थिए भनी डाक्टरलाई जानकारी गराएँ ।

मेरो भनाइपछि डाक्टरले भने, ‘यो अस्पताल राजनीति गर्ने थलो भएको छ । यो अस्पतालका कर्मचारी यहाँ राजनीति गर्न आएका छन् । यिनीहरूले आफ्नो पेशालाई मर्यादित बनाउने होइन, यहाँ बिरामीको हेरचाह गर्ने होइन, आफ्नो स्वार्थ कसरी पूरा हुन्छ त्यसलाई ध्यानमा राखेर काम गर्छन् । अनि रिपोर्टमा देखाएजस्तो सबथोक भएको हो ।

यहाँको व्यवस्थापनले राम्रो गरेको भए अहिलेसम्ममा साँच्चै एशियाकै नमुना हस्पिटल बन्ने थियो तर सबैले यहाँ आएर राजनीति गरे । सबैले यहाँ आएपछि हस्पिटललाई आफ्नो स्वार्थमा कुदाए । अब यो अस्पताल छिटै जनकपुर चुरोट कारखानाजस्तो भएर बन्द हुन्छ ।’

उनको कुरा सुनेर म झस्किएँ । जनकपुर चुरोट कारखाना नेपालको नमूना चुरोट कारखाना थियो । त्यसले नेपाललाई अरबाँै कर ति¥यो । थुप्रै किसानले सूर्ति खेतीबाट लाभ उठाए । जनकपुर चुरोट कारखानाले उत्पादन गरेको चुरोटले देशभरका चुरोट सेवनकर्तालाई पुग्यो । व्यापारीले समेत फाइदा लिए ।

बिस्तारै त्यो कारखाना राजनीति गर्ने थलो बन्यो । सरकार फेरियो । चुरोट कारखानासम्बन्धी ज्ञान भएका मानिस होइन आफ्ना मानिसलाई ल्याएर महाप्रबन्धक बनाइयो । उसले ४ जना मन्त्रीका मानिस, ४ जना आफ्ना मानिस, ५ जना प्रधानमन्त्रीका मानिस राखिदिनुपर्ने भयो । अनि उनीहरू कसैले काम गर्नै नपर्ने । उनीहरूलाई कसैले काम लगाउन पनि नसक्ने । जसले काम लगाउन अघि सर्छ भोलि उसैको जागिर जाने खतरा भयो ।

मौका परे उनीहरू नै दैनिक ५÷६ बट्टाका दरले चुरोट लिएर हिँड्न थाले । यसरी जनकपुर चुरोट कारखानालाई अन्त्यमा सिध्याएर छाडे । आज त्यो कारखाना प्रदेश सरकारका मन्त्रीको आवासगृह भएको छ । नमूना भनिएको चुरोट कारखाना यसरी सिद्धियो कि यसमा न नागरिकको चिन्ता रहयो, न त राज्यको नै । सबैलाई मस्ती भयो । आखिर त्यहाँबाट ५ किसिमका मानिसको रोजगारी गुम्यो ।

पहिलो, सूर्ति उत्पादक किसानको, दोस्रो, त्यहाँ काम गर्ने हजारौँ कामदारको, तेस्रो त्यहाँबाट व्यवसाय गर्ने व्यापारीको, चौथो, त्यहाँ वरिपरि व्यापार गरेर बस्ने व्यापारीको, पाँचौँ, त्यहाँका कामदार कर्मचारीले भाडामा प्रयोग गर्ने घरधनीको । यसरी एउटा कारखाना बन्द हुँदा देशले घाटा बेहोर्नुपर्यो । आखिर त्यहाँ सरकारले राम्रो मानिसलाई होइन आफ्नो मानिसलाई पठाएपछि यस्तो भएको हो ।

डाक्टरको कुरा सुनेपछि बीपी प्रतिष्ठानलाई कसरी व्यवस्थित गर्ने ? यसका बारेमा चिन्ता लिनुपर्ने हामीले होइन र ? हामी सबै मिलेर अब केही गर्नुपर्छ भनेँ । डाक्टरले प्रतिष्ठानभित्रका खराब मानिसका कारण कसैलाई छुन नसकिने बताए । महिना दिनको हाजिर एकै दिन गर्ने अनि रातिको ड्युटी हुनेहरू नआउने र कसैले कसैलाई नटेर्ने प्रवृत्ति रहेको उनले बताए । यहाँको सिस्टम धेरै बिग्रिएकाले सप्रिन समय लाग्ने डक्टरको भनाइ थियो ।

‘केही न केही उपाय त पक्कै होला नि ?’

उनले भने, ‘यहाँ राम्रो मानिस कोही ल्याउन चाहँदैनन् । राम्रो मानिस ल्याएर यहाँका धेरै मानिसलाई कटौती गरी हटाइदिनुपर्छ । लामो समयसम्म इमान्दार भएर काम गर्ने हो भने आशा गर्न सकिन्छ । तर अब यहाँका मानिसले यसलाई बनाउँदैनन् सिध्याउँछन् मात्र,’ ती डक्टरले बडो गम्भीर भएर भने, ‘यत्रो ठूलो अस्पताल एक दिन खण्डहरमा परिणत हुने अवस्थाको सिर्जना हुनेछ । यहाँ यति धेरै उपकरण छन् । केही मेसिन नचलाएर अनि केही मेसिन चाहिँ चलाउने मानिस नभएर थन्किएका छन् । बुढापाकाले भन्ने गर्थे, माल पाएर के गर्नु चाल नपाएपछि ? यहाँ यतिबेला त्यस्तै भएको छ । बाँदरका हातमा नरिवलजस्तै भएको छ ।’

उनका अनुसार अस्पतालमा धेरै उपकरण भए पनि बिरामीले बाहिर गएर परीक्षण गराउनुपर्ने स्थिति छ । ती डाक्टरले भनेको सुनेपछि मैले सम्झिएँ यो देशमा अरुले राम्रा उपकरण दिएका छन् तर तिनलाई चलाउने हात राम्रा भएनन् । पौरखी भएनन् ।
केही समयअघि साथीभाइ बसेर छलफलको क्रममा हामी भन्दैथियौं, ‘एकदिन यो अस्पताललाई नेपालको नमूना अस्पताल बनाउनुपर्छ । यहाँ उपचारका लागि आउने बिरामी अन्यत्र रिफर हुनु नपरोस् । तर त्यहाँभित्रकै डाक्टरको कुरा सुनेर प्रतिष्ठान साँच्चै नै बाँदरका हातमा नरिवल भएको त होइन ? भन्ने प्रश्न उब्जिएको छ ।

अहिलेसम्म नेपालको इतिहासलाई हेर्दा यस्तो लाग्छ यहाँ सरकारी लगानी भएका र अरुले बनाइदिएका कुनै पनि कलकारखाना, अस्पताल, विद्यालय केहीमा पनि लगानी अनुसारको प्रतिफल पाइँदैन । यस्ता कलकारखानाले सत्तामा बस्ने केही मानिसहरूलाई ठूलो फाइदा भएको देखिन्छ । जुन कारखाना विदेशीले बनाइदिए ती आज निजी व्यक्तिलाई बिक्री गरिदिए । कति भने उपकरणअभावमा अलपत्र छन् । यस्ता थुप्रै उदाहरण पेश गर्न सकिन्छ । जस्तै बुटवल पावर कम्पनी, बुटवल धागो कम्पनी, भृकुटी कागज कारखाना, हेटौँडा कपडा उद्योग, कृषि औजार कारखाना, बाँसबारी छालाजुत्ता कारखाना, विराटनगर जुट मिल सबैभन्दा पछाडि बन्द भएका कारखाना हुन् ।

यसरी राज्यको लगानी भएका यी कारखाना, अर्काले अनुदानस्वरूप बनाइदिएका कारखानाहरू सबै अहिले खिया परेको फलामभन्दा फरक छैनन् । जब मैले पछिल्लोपल्ट डाक्टरको कुरा सुनँे त्यसपछि सोचेँ, साँच्चै हामी अहिले के गरिरहेका छौँ ?’
अब पनि प्रतिष्ठानजस्ता दैनिक जनताका सरोकारका ठाउँहरू जनताबाट अलगअलग छन् । जनताले धेरै अधिकार पाए भन्दै गर्दा आज यत्रो ठूलो संस्थान यसरी धराशायी बन्दैछ । हाम्रो जीवनदाता भनेर मानिएको त्यो ठाउँ जहाँ दिनमा ३ हजार ५ सय जना भन्दा बढी बिरामीको जाँच गरी उपचार गर्न सक्ने क्षमता छ । तर अस्पतालमा ९ सयदेखि १ हजार जना बिरामी पुग्नेबित्तिकै पूर्जी बन्द हुन्छ । आफ्ना र आफ्ना नातेदारका लागि जति बजे पुगे पनि केही फरक पर्दैन । स्टाफले पनि आफन्त र चिनजानका मानिसको पूर्जा अगाडि राखिदिन्छन् । यस्तो भएपछि अस्पतालले जनताको लागि कसरी सेवा प्रवाह गर्न सक्छ ?

नेपाल सरकार र पूर्वका नागरिकका लागि दाताले जुराइदिएको राम्रो संस्था हो बीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान । पूर्वेली जनताले गौरव हो । यो अस्पतालबाट पूर्वी नेपालका मात्रै नभई उत्तरपूर्वी भारतका र नेपालका जनताले सेवा पाउनुपर्ने थियो तर अहिले पूर्वका जनतालाई नै राम्रो सेवा दिन सकेको छैन ।

यो अस्पताललाई खण्डहर हुनबाट जोगाउने पहिलो जिम्मा धरानवासीको र पूर्वेलीको हो । यदि यो अस्पताल जनकपुर चुरोट कारखानाजस्तै भएर बिग्रियो भने धरानवासीमाथि पहिले औँला ठडिने छ । धरानवासीको गौरव यसरी धराशायी हुँदा पनि किन यसको बारेमा चासो राखिँदैन ? त्यसपछि प्रदेश १ का बासिन्दाले त्यसको जिम्मेवारी लिनुपर्छ ।

यस विषयमा सङ्घीय सरकार पनि जिम्मेवारीबाट भाग्नुहुँदैन । यो अस्पतालको अवस्था सुधार्न कुलपति लाग्नैपर्छ । पहिले कुप्रवृत्तिलाई नियन्त्रण गर्ने जिम्मा लिनै पर्छ । तपाईं कुलपति भएर पनि अस्पतालको यो दुर्गति कसरी टुलुटुलु हेरिरहन सक्नुहुन्छ ? तपाईं कुलपति मात्रै होइन, यो देशको प्रधानमन्त्री पनि हो । तपाईंको जिम्मामा जनताको स्वास्थ्य पनि छ ।

प्रतिष्ठानजस्तो संस्थामा एउटाले अर्कोलाई, अर्कोले अर्कोलाई सिध्याउन लागेका छन् । त्यस्ता कर्मचारीलाई कहिलेसम्म त्यहाँ दाइँ गरिरहन दिने हो ? अनि धरानवासीले कहिलेसम्म त्यो दाइँको रमिते भएर बस्नुपर्ने हो ? प्रदेशका नागरिक, सङ्घीय सरकार र सम्पूर्ण देशभरिका नागरिक मिलेर कामकाजी टिमको निर्माण गर्ने काम थाल्नुपर्छ । नत्र ती डाक्टरले भनेजस्तै प्रतिष्ठान अब छिटै जनकपुर चुरोट कारखानाजस्तै समाप्त हुन बेर लाग्नेछैन ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस

बैशाखमा राष्ट्रिय खे ...

झापाः युवा तथा खेलकुदमन्त्री जगतबहादुर विश्वकर्माले आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता अगामी वैशाखमा ...

विप्लव नेतृत्वको नेक ...

सोलुखुम्बुः नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’ नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीमा आबद्ध रहेको आश ...

भोजपुर–विराटनगर उडान ...

भोजपुरः नेपाल वायु सेवा निगमको भोजपुर–विराटनगर उडान सेवा बन्द भएको छ । मौसम प्रतिकूल भएकाले ...

इष्ट टुरिजम इभेन्ट म्यानेजमेन्ट एण्ड मिडिया प्रालिद्धारा प्रकाशित

प्रदेश पोर्टल डटकम

इटहरी उपमहानगरपालिका, सुनसरी, कोशी, नेपाल

  • कम्पनी दर्ता नं. १९४७९७/०७५/०७६
  • स्थायी लेखा नं. ६०६६४३६५८
  • सूचना विभाग दर्ता नं. ९३०/०७५–०७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. १७१/०७५–०७६
  • फोन नं.: +९७७ २५ ५८२६९०
  • मोबाइल नं.: +९७७ ९८४२०३७४०२
  • इमेल: pradeshportal@gmail.com
  • महाप्रबन्धकः बद्री भिखारी
  • प्रधान सम्पादक: राजेश विद्रोही
  • प्रबन्धकः देवान किराती
  • प्रबन्ध सम्पादकः प्रेमप्रसाद बास्तोला
  • सम्पादकः मिलन बुढाथोकी
  • डेस्क सम्पादकः खेमचन्द्र अधिकारी
  • अंग्रेजी डेस्क प्रमुखः विराट अनुपम
  • राजनीतिक/सामाजिक संवाददाताः विनय बाह्रकोटी
  • स्थानीय सरकार/कानुन संवाददाताः कृष्ण बहाब भट्टराई
  • संवाददाताः कविराज घिमिरे (धनकुटा)
  •   नमिन ढकाल(इलाम)
  •   बाबुराम वास्ताेला (संखुवासभा)
  • फाेटाे पत्रकारः गुरू ढकाल, वुलेट खतिवडा
  • स्वास्थ्य पृष्ठ संयोजकःडा. सुर्यबहादुर पराजुली (एमडी)
  • लोकसेवा पृष्ठ संयोजकः अनिल पोख्रेल (नायब सुब्बा)
  • लेखाः समीक्षा केसी

Copyright © 2018 / 2019 - pradeshportal.com All rights reserved