पुरुषको जिम्मेवारी ‘काँध’ र महिलाको ‘योनी’भित्र लुकेको समाजको असमान कुरुपता

  • फाल्गुन ७, २०७८
  • १२२९ पटक पढिएको
  • सुबिन बिश्वकर्मा
alt

जैविक रूपमा पुरुष र महिला समान पक्कै छैनन् । तर लिङ्गधारी पुरुषको काँध र योनीधारी महिलाको काँधमा असमान पक्कै छैन् । हामीले आजसम्म पुरुषको काँध र महिलाको योनीलाई जसरी व्याख्या गर्यौं, त्यसले पितृसत्ता जबर्जस्त लादेको थियो । पुरुषहरु जिम्मेवारीको भारी बोक्ने भरियाहरु हुन् जुन भारी महिलाले बोक्न सक्दैनन् भनेर व्याख्या गरियो । पुरुषभन्दा महिला तलै हुन् र हुनुपर्छ भन्नेखाले तर्क गर्दै थियौं । तर अब ती तर्कहरु थोत्रा भइसके । तपाईंलाई केके नमिलेको जस्तो लागिराखेको होला हैन् ? पख्नुस्, म बुझाउँदै जान्छु । माथीको मेरो शीर्षकलाई दुई चरणमा विश्लेषण गरेर सार्थक गर्ने कोसिस गर्छु ।

पुरुषको ‘काँध’
पुरुष घरको खम्बा हो । जिम्मेवारीको पिल्लर हो । यी सुन्दै आएका वाक्य हुन् । ‘पुरुषलाई घरको पिल्लर’ भनिएको वर्षौं भयो । यसको कारण खोज्नेक्रममा मैले बुझें । पुरुषले कमाएर ल्याउने, लालाबालाको शिक्षा–दीक्षा आर्थिक प्रबन्ध गर्ने, परिवारका सदस्यहरुको आवश्यकता पूरा गर्ने र समग्र घरको आवश्यकता परिपूर्ति गर्ने भएकाले त्यसो भनिएको रहेछ । अलि पहिला पुरुष जातिलाई दिएको त्यो उपमा सुहाउँदो थियो । तर अब बदल्ने बेला भएको छ । कारणस् घरमा पुरुष मात्र हैन्, महिला पनि जिम्मेवारीको पिल्लर बनेका छन् । श्रीमानलाई घरमा छोडेर श्रीमती बिदेश गएका छन् । घरमा बस्ने श्रीमान र जागिरमा जाने श्रीमती त आजभोलि समाजका एक तिहाइ घरमै भेटिन्छ । समाजले नै दिएको यस् उपमा र बुझाइलाई बद्लने बेला भयो । अधिकांश देशमा राष्ट्रप्रमुख नै महिला भइसकेको अबस्था त नौलो भएन । तब आधा आकाश ढाकेर बसेकी महिलाप्रति न्याय हुन्छ ।

योनी शक्ति
सरसर्ती हेर्दा हामीले बुझ्ने महिला सिर्फ ‘योनीधारी प्राणी’मात्रै हुन् । एउटी महिला जब बलात्कृत हुन्छिन्, त्यसपछि समाजमा घृणित हुन्छिन्, बाटोमा हिड्दा कामुक दृष्टिहरुबाट लज्जित हुन्छिन्, तब उनलाई आफू ‘योनीधारी’ भएकोमा हिनताबोध हुँदो हो । रामायणमा प्रसंग छ– सीतालाई रावणले हरण गरेपछी पुनः रामले सीतालाई फिर्ता ल्याउँछन् । तब रामले सीताको योनिको पवित्रता जाँच्न सीतालाई अग्निपरीक्षा दिन लगाउँछन् । अझैसम्म बलात्कृत महिलालाई विवाह गर्ने पुरुषको खडेरी छ । समाजले हेर्ने दृष्टिकोणको त कुरै नगरौं । अझ बलात्कारलाई मलजल त त्याँ बाट गरिन्छ, जब बलात्कृत महिलालाई आरोप लगाइन्छ, छोटा कपडा लगाउनाले बलात्कार भयो, छाडा बोल्नाले बलात्कृत भईस, बलात्कृत महिलाको मुख छोपिन्छ र, अपबित्र भएको ट्याग लगाइन्छ’। महिलाको ‘इज्जत’ उनको ‘योनी’ र ‘योनीको पवित्रतासंँग’ गाँसिएको छैन् भनेर कहिले बुझ्ने ?

महिलाको यौन स्वतन्त्रता
समाजको सतही कुरा गरौं । पुरुषको इच्छाअनुरुप महिलाले यौनक्रिडामा भाग लिनुपर्छ । महिलाको कुमारीत्व परीक्षण (भर्जिनिटी टेस्ट) त छुटाउनै भएन । भर्जिनिटी टेस्ट । सुन्दै अबैज्ञानिक तर्क जस्तो लाग्दैन ? तर हाम्रो समाजको धरातल यहीं हो । दुईवटा प्रसंग हेरौं ।

प्रसंग नम्बर १ः सप्तरी जिल्लाकी एउटी महिलाले आफ्नै श्रीमान विरुद्ध बलात्कारको उजुरी दिईन् । बडो अनौठो लागेर मैले यस् घटनालाई ‘फलो अप’गरें । आफ्नै श्रीमानविरुद्व उजुरी, आखिर किन ? ती महिलाको जवाफ सुनें । ‘सुत्केरी भएर ३ दिन भएको थियो, रक्तस्रावको पीडा असह्य भइरहेथ्यो । उहाँ (श्रीमान) ले यौन सम्पर्कको प्रस्ताव राख्नुभयो । मैले आफूलाई असह्य गारो भएको बताए तर उहाँले मलाई जबर्जस्ती लुछ्नुभयो । म लुछिए । मैले न महिनावारीको पीडा भन्न पाएकी छु, न सुत्केरीको, न त शारीरिक पीडा नै भन्न पाए । बस्, श्रीमानको इच्छाको अघिल्तिर म ‘सेक्स टोय’मात्र भइरहे ।

प्रसंग नम्बर २ः घटना पश्चिमतिर हो । एक १९ वर्षीय किशोरीले आत्महत्या गरिन् । कारण धेरैपछि सार्वजनिक भयो । हेर्दा सामान्य लागेपनि समाजको थुप्रै यथार्थलाई गिज्याइरहेको थियो, त्यो आत्महत्याको कारणले । ती किशोरीको प्रेमी थिए । कहिले प्रेमीको तर्फबाट त कहिले प्रेमिकाको तर्फबाट ‘यौन सम्पर्क’को प्रस्ताव भइरहन्थ्यो । तर संम्भव भएन । उनका प्रेमीको बयानअनुसार ती किशोरी आफ्नो बुबाआमाको इज्जत नजाओस् भन्ने चाहिन्थिन् । र, त्यो दिन उनले आफ्नो यौनचाहानालाई दबाउन सकिनन् र आत्महत्या गरिन् ।

जब एउटी महिलाको विवाह हुन्छ, तब सिकाइन्छ– लोग्नेको इच्छा पूरा गर्नु, समाजमा इज्जत राख्नु, धेरै र ठूलो स्वरले नबोल्नु, सबैले भनेको मान्नु’। विवाह पश्चात ती महिलाको व्यक्तिगत स्वतन्त्रता हनन त सुरु भयो नै, उसको यौनचाहाना र यौनअधिकारमाथीको हनन पनि त्यहीँबाट सुरु हुन्छ । बिहेपछि महिला अङ्गहरूमाथि पुरुषको एकलौटी हैकम सुन्दा सहज र मनन गर्दा गारो विषय हो । भोग्ने कुराको अनुभव झन कति कहालीलाग्दो होला ?

महिलाको यौन स्वतन्त्रताको कुरा गरिरहँदा छुटाउनै हुन्न् । महिलाले विवाहइतर सम्बन्ध राख्न नसकुन् भनेर पतिद्वारा कपडा, फलाम, तामा, पित्तल आदिबाट निर्मित बेल्ट महिलाको गुप्ताङ्गमा लगाइदिने र उक्त बेल्टको साँचो श्रीमानले आफूसँग राख्ने प्रचलन अझै पनि अरबी मुलुकहरूमा भेटिने गर्छ । अर्को, योनी छेदन गर्ने चलन झन बयान गरिनसक्नुको छ । के महिलालाई आफ्नै शरीरका अङ्गहरूमा उनीहरूकोे आफ्नो अधिकार हुनुपर्दैन ? यो महिलामाथिको अपमान हैन् ? महिलाको यौन स्वतन्त्रतामाथिको उल्लङ्घन हैन् ?

महिलाहरुलाई अझ कमजोर त्याँबाट प्रस्तुत गरिन्छ, जब उसको योनीलाई इज्जतसँग जोडिन्छ । बलात्कृत महिला ‘इज्जत’ लुटिएको ठानिन्छे, समाजमा ठाडो शीर गरेर हिड्न सक्दिन्, उसोभा बलात्कारी पुरुष चाही छाती ठोकेर खुलेयाम हिड्न मिल्छ ? महिलाले मात्र ‘इज्जत’ गुम्ने डरले कहिलेसम्म यौन कुन्ठा पालेर बस्नुपर्ने ?
हेर्दैगर्दा पुरुषलाई अन्याय गरेको भन्नुहोला । तर एकछिन..... एकल महिला थुप्रै भेटिन्छन्, जवाफी निकै कम पुरुष । विद्यालयमा प्रथम हुनेहरुमा किशोरी नै हुन्छिन्, जवाफी एकाध पुरुष । यहीँ हो वास्तविकता ।

तपाईंको मनमा आइरहेको होला, उसोभा समाज निर्माणमा पुरुषको चाहिँ कुनै देन छैन् ? कि महिलाभन्दा पुरुष तलै हुन् ? होईन, विल्कुल होईन् । पुरुषको त्याग र देनबारे अर्को कुनै लेखमा कुरा गरौंला । तर आजको धरातल यहीँ हो । समान जागिर गर्ने एउटै घरका श्रीमान र श्रीमतीबीचमा श्रीमती बढी जिम्मेवारीमा हुन्छिन्, पुरुष जिम्मेवारीबाट पन्छिन्छन् । बच्चाहरुको पढाइ, घरको कामधन्दा, सासू ससुराको स्याहार ती श्रीमतीको अतिरिक्त जिम्मेवारी हुन् । तब सृष्टिको संम्भव हुने भनेकै पुरुषको शुक्रकिट र महिलाको प्रोजेस्टोरनबाट हो । जिम्मेवारी, देन, त्यागको मूल्यांकनमा दुबैलाई एउटै डालोमा हालेर जोख्दा किन नमिल्ने ?

प्रतिक्रिया दिनुहोस

विमानस्थल र उपत्यका ट्राफिक प्रहरी डीआईजीको कमाण्डमा

इटहरीः सरकारले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल, नेपाल प्रहरी शिक्षालय भरतपुर र उपत्यका ट्राफ ...

विजय श्रेष्ठ बने सुनसरी उद्योग वाणिज्य संघका नयाँ अध्यक्ष

धरानः उद्योग वाणिज्य संघ सुनसरीको निर्वाचन सम्पन्न भएको छ । धरानमा सम्पन्न निर्वाचनबाट नेपाली कांग्र ...

उपभोक्ता ठगीको आरोपमा नौ ओटा पसलमाथि कारबााही

पर्साः वीरगञ्जस्थित वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण कार्यालयले बारा कलैयाका विभिन्न नौ पसललाई ...

इष्ट टुरिजम इभेन्ट म्यानेजमेन्ट एण्ड मिडिया प्रालिद्धारा प्रकाशित

प्रदेश पोर्टल डटकम

इटहरी उपमहानगरपालिका, सुनसरी, कोशी, नेपाल

  • कम्पनी दर्ता नं. १९४७९७/०७५/०७६
  • स्थायी लेखा नं. ६०६६४३६५८
  • सूचना विभाग दर्ता नं. ९३०/०७५–०७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. १७१/०७५–०७६
  • फोन नं.: +९७७ २५ ५८२६९०
  • मोबाइल नं.: +९७७ ९८४२०३७४०२
  • इमेल: pradeshportal@gmail.com
 
 
  • प्रबन्ध सम्पादकः प्रेमप्रसाद बास्तोला
  • प्रबन्धक :शुसिला उप्रेती
  • कार्यकारी सम्पादक :प्रकाश बञ्जरा
  • सह सम्पादक :शिशिर भट्टराई
  • प्रमुख संवाददाता :सुबिन बिश्वकर्मा
  • मार्केटिङ प्रमुख :देवराज पुरी
 

Copyright © 2018 / 2022 - Pradeshportal.com All rights reserved