धनकुटामा कुलबोटको अनुसन्धान शुरु

  • आश्विन ३, २०७६
  • १८९ पटक पढिएको
  • प्रदेश पोर्टल
alt

धनकुटाः थोरै लागानीमा किसान आफैंले भण्डारण गर्न मिल्ने कुलबोट अर्थात् चिस्यान भण्डारण प्रविधिको विकास गर्न राष्ट्रिय सुन्तला जात अनुसन्धान कार्यक्रम पारीपात्लेका कृषि वैज्ञानिक जुटेका छन् ।
सुन्तला, कागतीजस्ता अमिला जातका फलफूललाई सिजनको बेला भण्डारण गरी अफसिजनमा निकाल्न मिल्ने गरी चिस्यान भण्डार ‘कुलबोट’ प्रविधिको अनुसन्धान शुरु भएको हो । कुलबोट प्रविधि जडान पछि तापक्रमलाई शून्य डिग्रीसम्म नियन्त्रण गरिदिन्छ । यो प्रविधिले कति तामक्रम आवश्यक पर्ने हो त्यति नै बनाइदिन्छ । सुन्तला लगायत अमिलो जातका फलफूल भण्डारणको लागि न्यूनतम ८ देखि १२ डिग्रीसम्म तापक्रम आवश्यक पर्छ । आर्द्रता ८५ प्रतिशतभन्दा माथि चाहिन्छ । सामान्य कोठामा बाहिरको तापक्रम भित्र नछिर्ने गरी यो एउटा मेसिन जडान गरेर यो निर्माण गर्न सकिन्छ ।
३ लाख रुपैयाँसम्मको लागतमा निर्माण गर्न सकिने यो ‘कुलबोट’ प्रविधिमा बढीमा २ टनसम्म स्टोर गर्न मिल्ने राष्ट्रिय सुन्तला जात कार्यक्रम पारीपात्लेका वरिष्ठ वैज्ञानिक डा. उमेशकुमार आचार्यले जनाए । यो प्रविधिको पूरा गर्न ८ महिना समय लाने गर्छ । चैतसम्म अनुसन्धान पूरा भइसक्नेछ ।
कुलबोट प्रविधि सफल भएमा तीन देखि चार महिनासम्म स्वाद, आकार र गुणस्तर नबिग्रिने गरी भण्डारण गर्न मिल्छ । ‘अहिले हामी परीक्षणको क्रममा छौं । रहन्छ रहँदैन अहिलै नै भन्न सक्दैनौं’, उनले भने, ‘यदि प्रमाणित भएको खण्डमा हामी किसानलाई सिफारिश गर्छाैं ।’
कुलस्टोरभित्र अहिले तराईमा फल्ने कागतीलाई परीक्षणको रूपमा प्रयोग गरिएको छ । पारीपात्लेमा नै भदौ महिनामा पाक्ने सुन्तलाको रूपमा विकास गरेको उन्सु जातको सुन्तलालाई स्टोरेज गरेर परीक्षण गरिनेछ ।
१०÷१२ टन फलफूल कोल्डस्टोर बनाएर स्टोर गर्दा लागत महङ्गो पर्छ । मध्यमस्तरका किसानले यस्तो प्रविधि प्रयोग गर्न सक्दैनन । लागतको हिसाबले सस्तो कुलस्टोरेस् प्रविधि मध्यमस्तरका किसानका लागि उपयोगी हुन सक्छ । लागतको हिसाबले ३ लाख रुपैयाँभन्दा बढी खर्च नलाग्न सक्छ । यो प्रविधिमा बढीमा २ टनसम्म स्टोर गर्न मिल्छ ।
कृषि मन्त्रालयको पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार आर्थिक वर्ष २०७३÷७४ मा सुन्तला जात बालीको कुल क्षेत्रफल ४६ हजार ३ सय २८ हेक्टर रहेको छ । कुल उत्पादन २ लाख ३९ हजार ७ सय ७३ मेट्रिकटन भएको थियो । अमिलो जातको फलफूलको खेती विशेष गरी मध्यपहाडी क्षेत्रमा हुने गरेको छ ।

 

प्रतिक्रिया दिनुहोस

सिलिचोङका सबै वडामा ...

खाँदबारीः अरुणपारिको दुर्गम मानिएको सङ्खुवासभाको सिलिचोङ गाउँपालिकामा अहिलेसम्म केन्द्रीय प्रसारण ला ...

इलामको सन्दकपुरमा हि ...

  इलामःइलाम जिल्लाकै उच्च क्षेत्र मानिने पर्यटकिय क्षेत्र इलामको सन्दकपुरमा हिउँ परेको छ । सन् ...

पाँच हजार शिक्षक भर् ...

मोरङःअङ्ग्रेजी भाषाको नाममा नेपाली भाषालाई कमजोर बनाउन नहुने बताउँदै नेपालमा पहिलोपटक शिक्षा नीति बन ...

इष्ट टुरिजम इभेन्ट म्यानेजमेन्ट एण्ड मिडिया प्रालिद्धारा प्रकाशित

प्रदेश पोर्टल डटकम

इटहरी उपमहानगरपालिका, सुनसरी, कोशी, नेपाल

  • कम्पनी दर्ता नं. १९४७९७/०७५/०७६
  • स्थायी लेखा नं. ६०६६४३६५८
  • सूचना विभाग दर्ता नं. ९३०/०७५–०७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. १७१/०७५–०७६
  • फोन नं.: +९७७ २५ ५८२६९०
  • मोबाइल नं.: +९७७ ९८४२०३७४०२
  • इमेल: [email protected]
  • प्रधान सम्पादक: राजेश विद्रोही
  • महाप्रबन्धकः बद्री भिखारी
  • प्रबन्धकः देवान किराती
  • प्रबन्ध सम्पादकः प्रेमप्रसाद बास्तोला
  • सम्पादकः मिलन बुढाथोकी
  • डेस्क सम्पादकः खेमचन्द्र अधिकारी
  • अंग्रेजी डेस्क प्रमुखः विराट अनुपम
  • मार्केटिङ प्रमुखः प्रकाश तिम्सिना
  •   (९८६२१२०९७१)
  • संवाददाताः कविराज घिमिरे (धनकुटा)
  •   नमिन ढकाल(इलाम)
  •   बाबुराम वास्ताेला (संखुवासभा)
  • फाेटाे पत्रकारः गुरू ढकाल, वुलेट खतिवडा
  • स्वास्थ्य पृष्ठ संयोजकःडा. सुर्यबहादुर पराजुली (एमडी)
  • लोकसेवा पृष्ठ संयोजकः अनिल पोख्रेल (नायब सुब्बा)

Copyright © 2018 / 2019 - pradeshportal.com All rights reserved