पहाडी भेगमा सापु महामारीको रूपमा देखा पर्ने गरेको छ

  • कार्तिक ४, २०७६
  • १३९ पटक पढिएको
  • प्रदेश पोर्टल
alt

सङ्खुवासभा जिल्लामा पछिल्लो समय सापु रोगका बिरामी देखा पर्न थालेका छन् । यसै सन्दर्भमा तेजरत्न आँखा तथा कान उपचार केन्द्र खाँदबारीका इञ्चार्ज क्षितिज बरालसँग यस रोगको विषयमा गरिएको कुराकानीको अंशः

सापु भनेको के हो ?
सापु दृष्टिनाशक आँखाको रोग हो । यो रोग प्रायः नेपाली बालबालिकाहरूमा वि.सं. २०३२ (सन् १९७५) देखि देखा परेको छ । प्रायः भदौदेखि मंसिर महिनासम्म विशेषगरी नेपालको मध्य पहाडी भेगमा सापु महामारीको रूपमा देखा पर्ने गरेको छ । रोगको लक्षणहरू देखा परेको २४ देखि ४८ घण्टाभित्रै उपचार हुन नपाए आँखाको दृष्टि गुम्न सक्ने तथ्याङ्कले पुष्टि गरेको छ । सेतो पुतलीको झुसको कारण लाग्ने यो रोग पोखराबाट उत्पत्ति भएको चिकित्सकको दाबी छ । लामो अनुसन्धानपछि डाक्टर मदनकुमार उपाध्यायले यो रोगको नाम सापु दिएका हुन् ।

कसरी चिन्ने सापु फैलाउने पुतली ?
सेतो पुतलीका प्रजाति करीब ३ सय छन् । त्यसमध्ये एक प्रजातिको सेतो पुतलीमा शिरतिर तेर्सो र पखेटातिर ठाडो कालो धर्काे हुन्छ । यो उज्यालो वस्तु बत्ती, पर्दा, कपडा, झ्यालमा बढी आकर्षित हुने गर्छ । धेरैजसो पोथी सेतो पुतलीले अण्डा ढाक्न प्रयोग गर्ने झुसका कारण यो रोग फैलिने गरेको छ । सो पुतलीले अण्डा कोरल्ने समयमा झुस छाड्छ र त्यो झुस आँखामा प¥यो भने यो रोग लाग्ने खतरा हुन्छ ।

रोगको अन्य कारण के हो ?
हालसम्म सेतो पुतली (मोथ) नै सापु रोगको कारकको रूपमा जोडिने गरेको छ । तथापि कतिपय अवस्थामा भने सेतो पुतलीको संसर्गमा नआएका बिरामीहरूमा पनि यो रोग देखा परेको छ । साथै अन्य कारणहरूमा सुक्ष्म जीवाणु एवं विषाणुसमेत रहेको पाइएको छ । तर हालसम्म यो रोगको कारक यही नै हो भनेर यकिन भएको छैन ।

यस रोगका लक्षणहरू के के हुन् ?
– एक्कासी आँखा रातो हुनु ।
– चिप्रा नलाग्नु ।
– उज्यालोमा हेर्न नसक्नु ।
– आँखाको दृष्टिमा तत्कालै कमी हुनु ।
– आँखाको दुखाइ सामान्य वा बढी हुनु ।
– उपचारमा ढिला भएमा कालो नानीमा सेतो देखिनु, आदि ।

यस रोगको उपचारविधि कस्तो छ ?
यो रोगको निदान तथा उपचार आँखा विभाग वा अस्पतालहरूमा मात्र गर्ने गरिन्छ । सापुको आकस्मिक उपचार सेवा आँखाभित्र औषधियुक्त सुई लगाएर तथा जटिल अवस्थामा आँखाको शल्यक्रिया समेत गरेर गर्ने गरिन्छ । समयमा नै उपचार भएमात्र आँखा निको हुन्छ । तर ढिलो हुन गएमा विरामिको दृष्टि गुम्न सक्छ वा आँखा सुकेर जान सक्छ ।

रोकथामका उपायहरू के के हुन् ?
– सेतो पुतली (मोथ) को संसर्गबाट टाढै रहने ।
– धेरै उज्यालो सेतो बत्ती नबाल्ने ।
– साँझमा र राती झ्यालढोका बन्द राख्ने ।
– सम्भव भएसम्म झ्यालको ढोकामा जाली हाल्ने ।
– सुत्ने कोठामा बत्ती निभाएर वा मधुरो बत्ती बालेर झुलभित्र मात्र सुत्ने ।

यसलाई कसरी नियन्त्रण गर्न सकिन्छ ?
– रोगको लक्षण देखा परेमा वा रोगको शङ्का लागेमा तुरुन्तै आँखा उपचार केन्द्र वा अस्पताल जाने ।
– आफूखुशी कुनै पनि औषधी वा जडिबुटी प्रयोग नगर्ने ।
– आँखाको स्वस्थ्यकर्मीहरूको सल्लाहबमोजिम उपचार गर्ने ।

जिल्लामा हालसम्म यो रोगबाट कति सङ्क्रमित भएका छन् ?
सङ्खुवासभामा अहिलेसम्म ९ जनामा सापुको सङ्क्रमण देखिएको छ भने आठ जनाको समयमा नै उपचारको अभावले दृष्टि गुमिसकेको छ । एक जनाको भने समयमा नै उपचार भएर पुनः दृष्टि फर्किएको छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस

कात्तिक १७ गतेको त् ...

इटहरीः गत कार्त्तिक १७ गते रानी–धरान ६ लेन सडक अन्तर्गतको इटहरी– तरहरा खण्डमा बाटो चौडाक ...

इटहरीका मेयरले बोली ...

इटहरीः रानी– धरान ६लेन सडक अन्तर्गतको इटहरी तरहरा खण्डका बारे इटहरी नगरपालिकाले धारणा परिवर्तन ...

नेपालको संविधानले मा ...

बिराटनगर :समृद्ध नेपाल र सुखी नेपाली’को निम्ति मानव अधिकार पूर्णरुपमा संरक्षण हुनुपर्नेमा वक्त ...

इष्ट टुरिजम इभेन्ट म्यानेजमेन्ट एण्ड मिडिया प्रालिद्धारा प्रकाशित

प्रदेश पोर्टल डटकम

इटहरी उपमहानगरपालिका, सुनसरी, कोशी, नेपाल

  • कम्पनी दर्ता नं. १९४७९७/०७५/०७६
  • स्थायी लेखा नं. ६०६६४३६५८
  • सूचना विभाग दर्ता नं. ९३०/०७५–०७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. १७१/०७५–०७६
  • फोन नं.: +९७७ २५ ५८२६९०
  • मोबाइल नं.: +९७७ ९८४२०३७४०२
  • इमेल: [email protected]
  • प्रधान सम्पादक: राजेश विद्रोही
  • महाप्रबन्धकः बद्री भिखारी
  • प्रबन्धकः देवान किराती
  • प्रबन्ध सम्पादकः प्रेमप्रसाद बास्तोला
  • सम्पादकः मिलन बुढाथोकी
  • डेस्क सम्पादकः खेमचन्द्र अधिकारी
  • अंग्रेजी डेस्क प्रमुखः विराट अनुपम
  • मार्केटिङ प्रमुखः प्रकाश तिम्सिना
  •   (९८६२१२०९७१)
  • संवाददाताः कविराज घिमिरे (धनकुटा)
  •   नमिन ढकाल(इलाम)
  •   बाबुराम वास्ताेला (संखुवासभा)
  • फाेटाे पत्रकारः गुरू ढकाल, वुलेट खतिवडा
  • स्वास्थ्य पृष्ठ संयोजकःडा. सुर्यबहादुर पराजुली (एमडी)
  • लोकसेवा पृष्ठ संयोजकः अनिल पोख्रेल (नायब सुब्बा)

Copyright © 2018 / 2019 - pradeshportal.com All rights reserved