स्वस्थ रहन मन छ ? त्यसो भए फलफूल खानुस्

  • बैशाख २, २०७६
  • १९९६ पटक पढिएको
  • प्रज्ज्वल दुलाल
alt

आधुनिक युगको नाममा हाम्रो दैनिकी पनि परिवर्तन भइरहेको छ । खानेकुराप्रति खासै चिन्तित देखिँदैन हाम्रो समाज । बढ्दो व्यस्तताले गर्दा तयारी खाना अर्थात् जङ्क फुडको प्रयोग बढिरहेको छ ।

अधिकांश मानिसको दैनिकी नै तिनै जङ्कफुडमा बित्ने गरेको छ । चट्ट अमिलो पिरो, हेर्दा खाउँखाउँ लाग्ने वस्तुहरूमा आँखा छिटो पुग्ने भएकाले स्वास्थ्यबद्र्धक खानाहरू पछि पर्दै गएका छन् । अनि पोषकतत्वको अभावका कारण विभिन्न रोगहरूबाट ग्रसित बन्दैछ मानव समाज ।

यस्तै, स्वास्थ्यको दृष्टिकोणले अपरिहार्य वस्तु फलफूल पनि हो । फलफूल हाम्रो शरीरका लागि निकै महत्वपूर्ण छ भन्ने थाहा नभएको होइन । तर थाहा भए तापनि कसरी खाने ? कतिखेर खाने ? भन्ने कुराको पर्याप्त ज्ञान नहुँदा विभिन्न जोखिम झेल्नु परेको छ ।

भिटामिन, मिनरल्स र अन्य पोषकतत्वको राम्रो स्रोत भएकाले फलफूल खानु स्वास्थ्यको लागि फाइदाजनक मानिन्छ । हार्वर्ड टि.एच. अमेरिकामा गरिएको एक अध्ययनमा दैनिक ३ पटकभन्दा कम फलफूल खाने मानिसभन्दा दैनिक ५ पटक फलफूल खाने मानिसमा २० प्रतिशतले मुटुको रोग, मुटुमा आकस्मिक झड्का हुने सम्भावना कम देखिएको छ । मौसम अनुसारका फलफूल मिलाएर खाएमा रोग प्रतिरोधात्मक शक्ति बढाउँदै यसले दीर्घ रोग लाग्ने सम्भावना पनि कम गर्ने पाइएको छ ।

यस्ता छन् फलफूलका दीर्घकालीन फाइदाहरू
क) फलफूलमा भिटामिन ए, भिटामिन सी, मिनरल्स पाइनाले शरीर फुर्तिलो र तन्दुरुस्त बनाउँछ ।
ख) फलफूलमा पानीको मात्रा धेरै भएकाले यसले हाम्रो शरीरमा पानीको मात्रा ठिक्क राख्न सहयोग गर्छ ।
ग) फलफूलमा पोटासियम, फाइबर, भिटामिन सी जस्ता पोषक तत्वहरू पनि पाइन्छ ।
घ) फलफूलमा भएको पोटासियमले हाम्रो रक्तचापलाई ठिक्क राख्न मद्दत गर्छ । पोटासियमले मृगौलाको पत्थरीको सम्भावना कम गर्दै हड्डी कमजोर हुनबाट पनि बचाउँछ । (पोटासियम भएका फलफूलहरू, सुन्तला, केरा जस्ता फलपूmल खान सकिन्छ ।)
ङ) फलफूलमा भएको फाइबर (रेसा) ले थोरै खाए पनि अघाएजस्तो महसुस गराउँछ । यसले मुटुको रोग, कब्जियतजस्तो समस्याबाट पनि टाढा राख्छ । यसको लागि स्याउ, अम्बा, अङ्गुरजस्ता फलफूल नताछी खान सकिन्छ ।
च) भिटामिन सीले शरीरको विकासमा मद्दत गर्नुका साथै काटेको वा घाउ भएको ठाउँ निको पार्छ र यसले हाम्रो दाँत र गिजालाई स्वस्थ राख्न पनि मद्दत गर्र्छ ।
छ) फलफूलमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्ट (जस्तै फ्लाभिनोइड्स)ले क्यान्सरविरूद्ध लड्ने क्षमता बढाउँछ ।
ज) प्रायः फलफूलमा फ्याट, सोडिएम, क्यालोरी थोरै मात्रामा हुन्छ र यसको उपभोगले तौल कम गर्न पनि मद्दत गर्छ ।
झ) फलफूलमा फोलेट पनि पाइन्छ । गर्भवती महिलाले फोलेट पर्याप्त रूपमा खानुपर्ने हुन्छ । पर्याप्त फोलेट नखाएमा जन्मिने शिशुमा विभिन्न समस्याहरू देखा पर्छन् ।
फलफूल हाम्रो शरीरका लागि निकै फाइदाजनक छ तर फलफूल कतिखेर खाइन्छ भन्ने कुरामा पनि भर पर्छ । उपयुक्त समयमा खाएमा यसबाट फाइदाहरू पाउन सकिन्छ भने गलत समयमा खाँदा विभिन्न असरबाट ग्रसित हुन सकिन्छ ।

कतिखेर खाने फलपूmल
१) बिहान
विहान १ गिलास पानी खाएपछि फलफूल खाँदा उपयुक्त मानिन्छ किनकि बिहान हाम्रो पाचनक्रियाले फलफूलमा भएको चिनीलाई छिटो टुक्र्याउन सक्छ र हाम्रो शरीरमा सबै पोषकतत्वहरू उपलब्ध गराउँछ ।
२) खाना खानेबित्तिकै फलफूल खाएमा अपचहुने र शरीरले आवश्यक पोषक तत्व नपाउने भएकाले खाना खानुभन्दा ३० मिनेट अगाडि वा पछाडि खानु उपयुक्त हुन्छ ।
३) व्यायाम र कसरत गर्नुभन्दा केही समय अघि फलफूल खाएमा कसरत गर्न चाहिने उर्जा र स्वस्थ पोषकतत्व पाइन्छ ।

यस्तो बेलामा फलफूल नखाआँै
१) सुत्न जानुभन्दा केही समय अगाडि फलफूल खाएमा रगतमा भएको चिनीको मात्रा बढ्छ जसले गर्दा निद्रा नलाग्न सक्छ ।
२) फलफूलमा धेरै फाइबर (रेसा) भएकाले ढिलो पच्छ । अझ खानासँगै फलफूल खाएमा पाचनप्रक्रिया ढिलो हुन्छ जसले गर्दा फलफूल हाम्रो शरीरमा धेरै समयसम्म बस्ने भयो र यसरी ‘फरमेन्टेसन’ हुन्छ । फरमेन्टेसन भएमा मुटु पोल्ने, डकार आउने, पखाला लाग्ने जस्ता समस्याहरूले सताउन सक्छ ।
३) मधुमेह भएका मानिसहरूको शरीरले रगतमा भएको चिनीको मात्रा ठीक राख्न पर्याप्त इन्सुलिन बनाउँदैन । रगतमा चिनीको मात्रा धेरै हुन्छ त्यसैले यदि मधुमेह भएका मानिसहरूले कार्बोहाइड्रेट धेरै भएको फलफूल (भुइँकटहर, आँप, केरा आदि) खाएमा रगतमा चिनीको मात्रा झन् बढ्छ र जोखिम हुन्छ । त्यस्तै खाली पेटमा फलफूल खाँदा पनि यस्ता मानिसहरूको रगतमा चिनीको मात्रा धेरै हुन्छ । त्यसकारण मधुमेह भएका मानिसहरूले फलफूल मिलाएर खानुपर्छ ।
४) पेटमा धेरै एसिडिटी (अम्लता) भएका मानिसहरूले धेरै एसीड भएका फलफूल धेरै खानु राम्रो मानिँदैन । यस्ता मानिसले बिहान खाली पेटमा फलफूल खानु हुँदैन । त्यस्तै चिसोजन्य रोग लागेका बिरामीलाई भने चिसो फलफूललाई मनतातो पानीमा भिजाएर खाँदा राम्रो मानिन्छ ।

उपयुक्त फलफूल कसरी छान्ने ?
अचेल बजारमा पाइने फलफूलहरू किन्दा विचार पु¥याउनुपर्छ । किनकि अचेल फलफूलहरूमा विभिन्न रासायनिक वस्तु हालेर छिटो खान मिल्ने बनाउँछन् । जस्तै आँप, केरा आदिमा यस्तो पदार्थ हालेको पाइन्छ । यस्ता फलफूल खाएमा स्वास्थ्यमा गडबड हुन्छ । त्यस्तै स्याउमा बाहिर वाक्सिङ गरेको पाइन्छ त्यस्तो स्याउ खानु भएन । यसकारण फलफूल छान्ने कुरामा ध्यान दिनुपर्छ ।

त्यसकारण फलफूलहरू ल्याउनेबित्तिकै खाने भन्दा पनि मनतातो पानीमा एकछिन डुबाएर खाँदा राम्रो मानिन्छ । पाक्ने फलफूलहरूलाई भने काँचो फलफूल किनेर घरमै पकाएर खान सकिन्छ ।

(लेखक पाेषण विज्ञानका विद्यार्थी हुन)

प्रतिक्रिया दिनुहोस

प्रदेश १ मा आज एक हजार एक सय ४० जनामा कोरोना पुष्टि

इटहरीः प्रदेश १ मा सोमबार एक हजार एक सय ४० जनामा कोरोना सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ । दुई हजार दुई सय ७० ...

चोरीको मोटरसाइकलसहित दुई जना पक्राउ

इटहरीः सुनसरीको इटहरीस्थित इलाका प्रहरी कार्यालयले मोटरसाइकल चोरीमा संलग्न दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ ...

जबर्जस्ति करणी मुद्दाका फरार बाल बिज्याईँकर्ता पक्राउ

इटहरीः सुनसरीको इटहरीस्थित इलाका प्रहरी कार्यालयले बालिकामाथि जबर्जस्ति करणी गरेको आरोपमा एक नाबालिग ...

इष्ट टुरिजम इभेन्ट म्यानेजमेन्ट एण्ड मिडिया प्रालिद्धारा प्रकाशित

प्रदेश पोर्टल डटकम

इटहरी उपमहानगरपालिका, सुनसरी, कोशी, नेपाल

  • कम्पनी दर्ता नं. १९४७९७/०७५/०७६
  • स्थायी लेखा नं. ६०६६४३६५८
  • सूचना विभाग दर्ता नं. ९३०/०७५–०७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. १७१/०७५–०७६
  • फोन नं.: +९७७ २५ ५८२६९०
  • मोबाइल नं.: +९७७ ९८४२०३७४०२
  • इमेल: [email protected]
  • प्रधान सम्पादक: राजेश विद्रोही
  • प्रबन्धकः देवान किराती
  • प्रबन्ध सम्पादकः प्रेमप्रसाद बास्तोला
  • फाेटाे पत्रकारः गुरू ढकाल, वुलेट खतिवडा
  • मार्केटिङ प्रमुखः देवराज पुरी
  •   ९८६२३०११३८, ९८१९०३१०६२
  • संवाददाताः कविराज घिमिरे (धनकुटा)
  •   नमिन ढकाल (इलाम)
  •  राजन ठटाल (खोटागं)
  •   बाबुराम वास्ताेला (संखुवासभा)
  • स्वास्थ्य पृष्ठ संयोजकःडा. सुर्यबहादुर पराजुली (एमडी)
  • लोकसेवा पृष्ठ संयोजकः अनिल पोख्रेल (नायब सुब्बा)

Copyright © 2018 / 2021 - pradeshportal.com All rights reserved