पढ्दै नपढेकी रामधुनीकी माननीय मनोदेवि सरदारको लोभलाग्दो प्रगति

सपना अगरवत्ती उद्योगकी सन्चालक,बजार बजारमा अगरबत्ती बेचेरै राम्रो कमाई

  • पुस १०, २०७८
  • ११६४ पटक पढिएको
  • प्रकाश बन्जारा
alt

इटहरीः मनोदेवि सरदार रामधुनी नगरपालिका वडा नम्बर ५ कि दलित महिला सदस्य हुन् । साँच्चै भन्ने हो भने उनी रामधुनीकि माननीय हुन् । स्थानीय तहको सरकारमा मनोदेविको गतिलो उपस्थिती छ ,नगरभित्र । केन्द्रमा निर्वाचित भएका र मनोनित भएका माननीयहरुको निकै ठुलो पहुँच हुन्छ तर स्थानीय निकायमा उनिहरुको भुमिका खुम्चिन्छ । हुन त स्थानीय तहमै पनि स्थानीय सरकारहरुले आफ्नो कानुनहरु आफँै बनाउन पाउने अधिकार पाएका हुन्छन् । त्यतिमात्रै नभएर नियमित बैठकहरुमा सहभागी हुनु र आफ्नो क्षेत्राधिकार भित्रमा दलितहरुको पक्षमा आफ्ना भनाईहरु राख्नु अति समान अधिकारमा दलितहरुलाई पनि समावेश गराउनु मनोदेविको दायित्व हो ।
दायित्व त हो,तर समय समयमा मनोदेवी आफैँले पनि आफु दलित भएकै कारण समाजबाट अपहेलित बन्नु परेको रहेछ । मनोदेविलाई अझै पनि याद छ आफु दलित भएकै कारण कल धारामा पानी भर्न जाँदा त्यहाँ पानी भरिरहेका अन्य जातिका व्यत्तिहरुले काम सकाउन्जेल परै पखिर्नु पथ्र्यो । पुजा आजामा त कुरै छाडौँ दलितहरुलाई हेर्ने सामाजिक दृष्टिकोण अझै पनि पुरानै छ ।
मनोदेविको जन्म इटहरी उपमहानगरको पहिलेको वडा नम्बर ९ र अहिलेको १४ मा भएको रहेछ २०३४ साल, माघमा । गरिव परिवारमा माइलो सन्तानको रुपमा जन्मिएकी मनोदेविले पढ्न पाइनन् । गरिवी थियो परिवारलाई खान र लाउनको जोहो गर्न पनि निकै मुस्किल पथ्र्यो त्यतिमात्रै नभएर दलित भनेर हेप्ने चलन त पुरानै नमेटिएको चलन हो हाम्रो समाजमा । परिवारमा खानको अभाव हुँदा १० बर्षजतिको कलिलै उमेरदेखि मनोदेवि घर निर्माण भएका ठाउँतिर इँटा बोक्न जाने गर्थिन् । बुवा आमा सहित ७ जनाको परिवार रहेछन् उनको माइती घरमा । ५ जना छोरा छोरी थिए अरे मनोदेविहरु । जेठो दाई त्यस पछि मनोदेवि जन्मिएकी रहिछन् ।

269372147_1271192373386755_7741626351083164837_n
पढ्नु पर्छ भन्ने त थियो मनोदेविलाई तर पढाउनु पर्छ भन्ने ज्ञान सायद थिएन रहेछ उनको बुवा ममिलाई अवथा भनौ पढाउन सक्नुभएन । जेठो दाजुले भने आफु दुख गरेरै इटा बोकेर साइटमा काम गरेरै भएपनि जबरजस्ति पढ्नु भएको मनोदेविले बताईन् । “दाजुले संघर्ष गरेर पढ्नु भयो हामीले इटा बोकेरै दाजुको पढाईमा सहयोग गर्यौँ । ”मनोदेविले सुनाइन् । मनोदेविका अनुसार विहान बेलुका र छुट्टिको दिन इटा बोकेर पढेका मनोदेविका दाजुले पिएचडी सम्मको अध्ययन गरेर अहिले राजधानीतिरै पढाउने काम गर्छन् । मनोदेविले भने मुस्किलले ३ महिनाको प्रौढ शिक्षा अध्ययन गर्न पाएकी रहिछन् जसले उनलाई मुस्किलले अक्षर चिन्न र आफ्नो नाम लेख्न सिकाएको रहेछ ।
घरको समस्या र उनको सामाजिक चलन अनुसार मनोदेविको विवाह १६ बर्षको उमेरमै भएको रहेछ रामधुनी नगरपालिका वडा नम्बर ५ मा । अहिले मनोदेवि रामधुनीमै विहेवारी २० पारि भन्दै अभियान चलाउँछिन् । बालविवाह गर्नुहुदैन , परिपक्क भएपछि मात्रै विवाह गर्नुपर्छ जसले महिलालाई आत्मनिर्भर बनाउन सघाउनुको साथै शिक्षा हासिल गर्न पनि समय दिन्छ । मागि विवाह नै गर्ने चलन थियो तर उनकी दिदीले भने आफु खुसि विवाह गरेकी रहिछन् । “मान्छेहरुले मन पराए तर आफुले मन पराइएन त्यहि भएर पनि रोजि विवाह भएर खोजि विवाह नै गरेँ ” हसिलो मुद्रामा मनोदेविले विगत सुनाइन ।
घरको एक्लो छोरासँग विवाह भएपछि मनोदेखि घरकी एक्लि बुहारी भइन् । धेरै जिम्मेवारीहरु काँधमा आए । विवाह भएको बेला श्रीमान्को जागिर भनेको निर्माण साइटमा जाने अनि निर्माणको काम गर्ने थियो । समय र जिम्मेवारी फेरीँदै गएपछि उनि बैदेशिक रोजगारीमा हिडेका रहेछन् । मनोदेविका ३ सन्तान छन् तीन मध्ये १ जना छोरीलाई मनोदेविले ऋण पान गरेर अनमी पढाएकी रहिछन् । अहिले अनमी पढेकी छोरी रोजगार बनेकी छन् ,उनको विवाह कर्म पनि भइसकेको छ । मनोदेविका अव एक छोरा र कान्छि छोरी घरमा रहेछन् । छोरा १२ कक्षा सम्मको पढाई सकेर जापान जाने पहलमा जुटेका रहेछन् भने कान्छि छोरीको कानुन विषय पढेर वकालत गर्ने इच्छा रहेछ । जे होस आफुले पढ्न नपाएपनि छोरा छोरीको पढाईमा मेहनत र पैसा दुवै खर्च गरेको छ ,सरदार परिवारले ।

269683969_1114253302652974_860677797027840290_n
कुनै बेला परिवार चलाउन निकै गाह्रो भएछ मनोदेविलाई । श्रीमान वैदेशिक रोजगारमा गएका थिए । छोरा छोरीलाई पढाउनु , खुवाउनु, टिफिनमा खाजाको व्यावस्था गर्नु, सासु ससुरालाई चित्त बुझाउनु जिम्मेवारीको पहाड नै थियो मनोदेविको काँधमा । एक दिन टेलिभिजनमा गरिवी निवारण सम्बन्धि कार्यक्रममा जनकपुरमा अगरबत्तीको तालिम दिने विज्ञापन देखेकी रहिछन् मनोदेविले । त्यसैबेला माइतीघर छेउमा श्रीमान्ले विदेशबाट फोन गर्ने भनेर खवर आएको रहेछ त्यहि खवर सुनेर साइकलमा माइत जाँदै थिइन्, बाटोमा अगरवत्ति बनाउने एक जना महिलालाई भेटेपछि सिकाइदिन आग्रह गरेकी रहिछन् मनोदेविले । ढुँगो खोज्दा देउता मिलेजस्तै भएछ मनोदेविलाई बाटोमा भेटिएकी महिलाको टेलिफोन नम्बर बोकेर माइत गइछन् अनि उनै महिलाको घरमा गइछन् । अगरवत्ती बनाउने तरिका सिकेर मनोदेवि घर फर्किन् ।
तरिका सिकेपछि किन किन मनोदेविलाई आफु पनि त्यो कामगर्न सक्छु भन्ने आँट र साहस मिलेछ अनि साइकल लिएर झुम्काबाट विराटनगरसम्म पुगिछन् र त्यहाँबाट १५ सय रुपैयाँ बराबरको सामान किनेर अगरवत्ती बनाउन थालिछन् मनोदेविले । २०६४ सालमा १५ सयमा किनेको सामानबाट बनाएको अगरवत्ती ३ हजारमा बिकेको रहेछ । त्यहिँबाट जन्मिएको रहेछ मनोदेविको सपना अगरवत्ती उद्योग । दोव्वर नै नाफा भएपछि मनोदेविले त्यो क्रमलाई बढाउँदै लगिन र राम्रो नाफा हुदै गयो । एक समय मनोदेखिको अगरवत्ती उद्योगमा काम गर्न २० जना सम्मले रोजगारी पाएका थिए । थुप्रै अर्डर आउँथ्यो अगरवत्तीको, घरमै बनाउँथिन अनि बेच्न बजारमा जान्थिन पसल पसलमा जान्थिन र बेच्थिन राम्रो कमाई हुन थालेपछि हौसला बढेको रहेछ । शिक्षाको अभाव हुदा एक बेला घरमा सासु ससुराले पनि घरमा अगरवत्ती बनाउने मान्छे भेला गर्ने काम नगर्न भनेपछि कोठा खोजेर व्यावसायलाई निरन्तरता दिएकी रहिछन् मनोदेविले । ८ सय रुपैयाँ बाट सुरु गरेको कोठाको भाडा अहिले ५ हजार रहेछ एउटा सटरको । रामधुनी नगरपालिका वडा नम्बर ५ भम्री चोक नेर छ मनोदेविको सपना अगरवत्ती उद्योग । अहिले पहिले जस्तो छैन । व्यापार घटेको छ , मनोदेवी जस्तै धेरैले अगरवत्ती बनाउने उद्योग खोलेका छन् तथापि नराम्रो भने अहिले पनि रहेनछ । मनोदेविले अहिले पनि मासिक ७० हजार सम्मको कमाई गर्छिन आफ्नो अगरवत्ती उद्योगबाट । सिजन आउनासाथ मैनवत्ती पनि बनाउँछिन । त्यतिमात्रै नभएर पुजामा चाहिने सामाग्रि समेत प्याकिङ्ग गरेर बेच्ने गरेकि छिन मनोदेविले अहिले ।

266244046_490614892389188_5072096616877691274_n
मनोदेविले होलसेलमा ५० रुपैयामा बेचेको पुजाको सामाग्रिलाई पसलेहरुले डेढ सय सम्ममा बेच्ने गरेका रहेछन् । हरेक दिन भिन्न भिन्न ठाउँमा लाग्ने बजारमा आफ्नो अगरवत्ती सहितको भारि बोकेर मनोदेविको उपस्थिती हुन्छ । घरमा छोरी सहित ५ जना अहिले पनि उनको उद्योगमा काम गर्छन् । अरुले गर्न सक्छन् भने म किन सक्दिन भन्ने भावना राख्ने मनोदेविले थुप्रे हण्डर र ठक्कर खाएकी छन् जिवनमा । कत्तिले आफ्नो उत्पादनको मार्केटिङ्ग गर्न जाँदा नराम्रो दृष्टिले हेरेको सम्झना छ उनलाई तर मनोदेविलाई वास्ता लाग्दैन । विरोधीहरु हुन्छन् तर तिनिहरुको वास्ता गर्नुभएन अनि मेहनत गर्नुपर्छ सफलता आफैँ पछ्याउँदै आउँछ मनोदेविको बुझाई पनि यहि हो ।
पढ्न नपाएकोले निकै हण्डर खान परेको छ मनोदेविले । पहिले आफुले सिक्न खोज्दा कुनै ठाउँमा पहिला ३० हजार रुपैयाँ निकाल अनि सिकाउँछु भन्नेहरु अहिले के गर्दै होलान ? अहिले मनोदेवि सरदार एक सफल महिला उद्यमिको नाम हो । कुनै बेला उद्योग वाणिज्य संघ झुम्काको महिला सदस्य समेत भएकी थिइन उनि अहिले आफुले काम जानेपछि थुप्रै ठाउँमा गएर अरुलाई सिकाएकि छिन मनोदेविले । विर्तामोड, दमक, धरान, लहान, सिराहा सम्म गएर अगरवत्ती बनाउने तालिम मनोदेविले दिएकी छन् । औपचारिक शिक्षा नै नलिएकि मनोदेवि आफुले सिकाएकी प्रशिक्षार्थिले “मिस यता आउनु न यो सिकाउनु ” भन्दा भित्र भित्रै प्रफुल्लित हुन्छिन् ।
कुनै बेला हप्ताभरी इटा बोकेर जम्मा ४३ रुपैयाँ कमाउने मनोदेविले तालिम दिएरै १५ सय सम्म भत्ता पाएकी छन् । अहिले उनको दिनचर्या हरेक दिन बजारमै हुन्छ । कहिले झुम्का बजार, कहिले पकली, कहिले इनरुवा यसै गर्दा हरेक बजारमा सरदर ६ हजार देखि कुनै कुनै बजारमा १० हजार सम्मको व्यापार हुन्छ । दुःख संघर्ष गनुर््पर्छ अबस्य एक दिन खुसिको दिन आउँछ भनेर विश्वास गर्ने मनोदेवि विदेश जानेलाई विदेश होइन् देशमै पहिले सम्भावनाको खोजि गर भन्ने सल्लाह दिन्छिन् ।
दलित भनेर हेप्ने समाजले अहिले त्यति हेप्दैन् । त्यसो त उनी आफै दलित महिला वडा सदस्य भएको नाताले कतिपय मुद्धा मामिला मिलाउन घरघरमा जान्छिन् । वडा सदस्य भएपछि धेरै कार्यक्रमहरुमा भाग लिएकी छन् । कार्यक्रमहरुमा धेरै सिक्ने अवसर पनि पाएकि छिन मनोदेविले । महिला हिंसा विरुद्धको अभियानमा गाँउ गाउँ पुगेकी छन् । पहिलो दलित भनेर पर सर्नेहरु मनोदेविले बनाएको अगरवत्ती लिएर पुजा आजा गर्छन । कुनै समय साइकलकै विराटनगर पुगेर अगरवत्तीको सामान ल्याउने मनोदेवि अहिले स्मार्ट कारोबार गर्छिन् । सामान लिन कहिलो अटो त कहिले टेम्पो पठाउँछिन अनि पैसा बैंकबाट हालिदिन्छिन् । साइकलको पिडालाई भुलाउन अहिले उनकै आफ्नै स्कुटी छ ,अनि स्कुटी चलाउने लाईसेन्स पनि लिएकी छन् । अथाह साहस बोकेर स्वरोजगार हुने मनोदेविलाई सलाम छ ।

 

प्रतिक्रिया दिनुहोस

महिला सञ्जालका गतिविधि गाउँगाउँमा पुर्याउन इटहरीकी उपमेयर संगीता चौधरीको आग्रह

इटहरीः इटहरी उपमहानगरपालिकाकी नव निर्वाचित उपमेयर संगीता कुमारी चौधरीले महिला संजालका गतिविधी गाउँगा ...

खेलाडीको विवरण संकलन गर्दै प्रदेश खेलकुद विकास बोर्ड

इटहरीः प्रदेश नम्बर एक सरकारको सामाजिक विकास मन्त्रालय अन्तर्गत रहेको प्रदेश खेलकुद विकास बोर्डले प् ...

गरिमा बैंकको वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम इटहरीमा सम्पन्न, एक सय तीस बढीलाई बैंकिङ्ग शिक्षा

इटहरीः नेपाल राष्ट्र बैकबाट ‘ख’ बर्गको वित्तीय कारोबार गर्न इजाजत पाएको गरिमा विकास बैँक ...

इष्ट टुरिजम इभेन्ट म्यानेजमेन्ट एण्ड मिडिया प्रालिद्धारा प्रकाशित

प्रदेश पोर्टल डटकम

इटहरी उपमहानगरपालिका, सुनसरी, कोशी, नेपाल

  • कम्पनी दर्ता नं. १९४७९७/०७५/०७६
  • स्थायी लेखा नं. ६०६६४३६५८
  • सूचना विभाग दर्ता नं. ९३०/०७५–०७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. १७१/०७५–०७६
  • फोन नं.: +९७७ २५ ५८२६९०
  • मोबाइल नं.: +९७७ ९८४२०३७४०२
  • इमेल: pradeshportal@gmail.com
 
 
  • प्रबन्ध सम्पादकः प्रेमप्रसाद बास्तोला
  • प्रबन्धक :शुसिला उप्रेती
  • कार्यकारी सम्पादक :प्रकाश बञ्जरा
  • सह सम्पादक :शिशिर भट्टराई
  • प्रमुख संवाददाता :सुबिन बिश्वकर्मा
  • मार्केटिङ प्रमुख :देवराज पुरी
 

Copyright © 2018 / 2022 - Pradeshportal.com All rights reserved