अनुत्तरित यी प्रश्नहरू

  • आश्विन ८, २०७६
  • ४५६ पटक पढिएको
  • मिश्रा गुरुङ
alt

तराईको गर्मीलाई थप ऊर्जा दिन बिहानैदेखि घाम चरक्क चर्केको थियो । पानी पर्ने रत्तिभर छनक थिएन । त्यही गर्मीसँग मनमनमा गनगनाउँदै म सब्जी किन्न निस्किएकी थिएँ । यस्तै साढे ७ बजेको हुँदो हो । नजिकको सब्जी पसल नै खुलेको रहेनछ । अलि परै पुग्नुपर्ने भयो ।

बाटोमा अचानक एक जोर आँखा मेरो आँखासँग ठोक्किन आइपुगे । मलाई ती आँखा कताकता देखेको जस्तो लाग्यो । सम्झिने कोशिस गरेँ । झट्ट याद आयो र ममा आश्चर्य र कौतुहलताको दोभान आएर स्वाट्ट मिसियो । किनकि तिनै आँखाले केही समय अघि मेरो मस्तिष्कमा हुण्डरी मच्चाएको थियो ।

लामो कोष तानेर आँखामा गाजल लगाएकी ऊ त्यही केटी थिई जसले एक कार्यशाला गोष्ठीमा परिवार नियोजनको अस्थायी साधन प्रयोग सम्बन्धी आश्चर्यजनक आफ्नो अनुभव र धारणा निसङ्कोच सेयर गरेकी थिई । त्यो सुनेर हामी चित खाएका थियौं । मैले सम्झिइसक्दा त्यो केटी मबाट ‘क्रस भएर’ गइसकेकी थिई । फर्केर हेरेँ अलिकति पर पुगिसकिछ ।

साहस गरेरै बोलाएँ । बैनी ! ए बैनी !! उसले फर्केर हेरी । ‘एकछिन पख्नुस् त’ भन्दै म ऊतिर लम्किएँ । उ कसलाई भनेको हो, मलाई हो कि होइन जस्तो गरी आफ्नो वर्तिर पर्तिर हेर्दै थिई । मैले तपाईलाई नै बोला’को हो भनेँ ।

ऊ रोकिई ।

‘मलाई चिन्नुभो ? हामी फेथ संस्थाले राखेको कार्यशाला गोष्ठीमा भेट भएका थियौँ । हामी सँगै कार्यक्रममा भाग लिएको होइन’, मैले उसलाई सोधेँ ।

उसले सम्झिएजस्तो गरी ‘ए हो याद आयो तपाईहरू क्याम्पसबाट आउनुभा’थ्यो होइन’, भनी । ऊ वरपर हेर्दै मबाट फुत्किन हतार गर्न थाली । मैले ‘प्लिज बैनी एकैछिन समय लिन्छु न है अलिकति गफ गर्न चाहन्छु’ भनेँ । उसले अलि आपत्ति जनाएजस्तो गरी ।

मैले तपाईंले केही अप्ठेरो नमान्नु भनेपछि अलि सहज भई । मैले छेउकै चिया पसलमा बस्ने इशारा गरेँ । उसले सङ्कोच मानेजस्तो गरी । छेउकै अर्काे कोल्ड स्टोरनेर तल्लो साइडमा राखेको बेन्चमा बस्यौं । तीज नजिकै आएकाले रातो कपडा लगाउने महिलाहरू बिहानैदेखि सडकमा देखिन्थे । घरीघरी तिनको नजर हामीतिर पथ्र्याे । ती नजर केही बिलकुल अपरिचित त केही परिचित हुन्थे । त्यहाँ अरु ग्राहक थिएनन् । पसलवाला भने सरसफाईमा व्यस्त थियो । दुइटा फेन्टा अर्डर गरेँ । फेन्टा पिउँदै मैले नै कुरा प्रारम्भ गरेँ ।

‘बहिनीको घर चाहिँ कता हो ?’

ऊ भन्दै गई । उसको घर खोटाङको दोर्पा रहेछ । आमा तामाङ र बाबु चौहान क्षेत्री । कमजोर आर्थिक अवस्था भएको उसको परिवारमा एक दाजु, एक भाइ र एक दिदी रहेछन् । दिदी र दाजु दुवैको बिहे भइसकेको रहेछ ।

रोगाएकी आमालाई वास्ता गर्न छाडेछन् बाले । घरमा कम बास हुन थालेछ । एकदिन गाउँभर हल्ला चल्यो । चौहान गाउँको धने चौहानले राईगाउँकी हाङ्दिमालाई लिएर भाग्यो रे ।

‘आँखा फुटेकी छँडौली, कोही नभेटेर बाजेजस्तो धने चौहान देखी । थुइक्क !’ हाङ्दिमा र बाले सिमाना काटे । फर्केर आएनन् । दाइ भाउजूले रोगी आमाको हेरचाह गरेनन् त्यसैले हाल आफैसँग राखेर उपचार ओखतीमुलो गर्दैछु भनी उसले बताई । ‘हप्तामा दुइटा अस्थालिन ग्यास (इन्हेलर) ले पुग्न गाह्रो पर्छ । खाने औषधी छुट्टै छ । त्यतिले नपुगेर बाफ लाइरहनुपर्छ मेडिकलमा लगेर । भाइलाई स्कुल हालिदिएँ तर पढेन अहिले पढाइ छोडेर दिदीसँगै बस्दैछ,’ भनी । अनि अहिले किन कसरी यता त भनेर सोध्दा आमालाई भेट्न आएकी । दिदीलाई बेलटारको बस चढाउन आएको भनी ।

आमा ६ वर्षदेखि दमको रोगले थला बसेको र खोटाङबाट इटहरी झरेको साढे दुई वर्ष भएको उसले बताई । गाउँकै बडाबाको छोरा भनाउँदो दाजु पर्नेले शहरमा राम्रो काम लगाइदिन्छु भनी ल्याएको र यस्तो नर्कमा फसाएको उसको भनाइ थियो ।

शहरमा त सुख होला भन्ने ठानेर पढाइ पनि छाडेर आएको उसले बताई । ती दाइ कता गए भनी सोध्दा यतै तराईमै बस्छ भनी । ‘कहिले धरान, कहिले इटहरी, कहिले काँकरभिट्टा जान्छ । मेरो हरेक कामबाट कमिसन लिन्छ र ग्राहक पनि खोज्छ’ भनी । ‘कहिले कता, कहिले कता पठाउँछ । हाम्रो डेराको बन्दोबस्त ऊ आफँै मिलाउँछ । केही कतै शङ्का लाग्यो ऊ आफैँ डेरा सारिदिन्छ । भागेर गाउँ जाँदा पनि धर दिएन । अनेक डर धम्की र त्रास देखाएर यही पेशामा पिल्सिन बाध्य बनायो । अब के गर्ने अरु उपाय छैन । पापी पेट पाल्नै प¥यो । यस्तो काम त कसैले नगरोस् । छोडेर अरु काम खोज्दा कसैले राम्रो र इज्जतिलो काम दिन्नन् । कहिले त एक रातमै दुई÷तीन जना ग्राहकसँग पठाउँछन् । जीउ थिलथिलो हुन्छ,’ यति भन्दाभन्दै उसको आँखा रसिलो देखियो ।

मैले गफको सिलसिला अन्तै मोडेँ । तीजको मौसम थियो त्यहीँबाट शुरु गरेँ । ‘तिमी तीज नमनाउने ?’ ऊ अलि लामो सास छोडेर बोली, ‘कहाँ आउँछ र हामीलाई तीज ? मेरो अरु दुई जना साथी पनि छ एउटी चौधरी र अर्काे तामाङ्नी । ओखलढुङ्गाको एउटा गुरुङ्नी पनि थियो । उसको बोजु उहिले राणाको दरबारमा बसेको रे । पढाइको महत्व बुझेको । त्यही भएर नातिनीलाई सदरमुकाममा पढ्न पठा’को र’छ । दलालले प्रेमको चङ्गुलमा फसाएर यस्तोमा ल्याएर जाकिदिएछ । धेरैजसो रोइरहन्थी ।

तीन महिना त यस्तै काम गरी । साहुले प्रायजसो दिनभर कोठामै फकाएर राख्थ्यो । कोठामै ग्राहक पठाउँथ्यो । गाउँकै एकजना मीतमामा पर्ने पश्चिमतिर डाइभर गर्दा रहेछन् । ग्राहक भएर आउँदा चिनेर घरमा खबर गरिदिएछ । गाउँबाट आफ्नो मान्छे आएर घर लग्यो रे । अहिले मसँग सम्पर्कमा छैन’ भनी । हामीलाई न तीज आउँछ न तिहार, न माघी आउँछ न ल्होसार । चाडबाड त हाम्रो लागि आएकै होइनन् भनी ।

मैले सोधेँ, ‘जीवन यसरी नै बित्छजस्तो लाग्छ ? बिहे गर्ने, घरजम गर्ने रहर लाग्दैन ? आजसम्म कोही न कोही त माया गर्ने मान्छे पनि भेट्यौ होला नि ?’

झरी चुहुन लागेकोजस्तो आँखालाई स्कार्फले पुछ्दै ऊ बोली, ‘बिहे गर्ने रहर लाग्छ नि किन नलाग्नु ? बच्चा जन्माउनु, स्याहार गर्नु मन पर्छ । मलाई छोरी मन पर्छ’ भनी । किन ? भनेर मैले सोधेँ । ऊ अलि गम्भीर हुँदै बोली । छोराले भन्दा छोरीले आमाबाउलाई माया गर्छ र हेर्छन् पनि ।

‘तर हामीलाई कस्ले गर्ने बिहे ? जो पनि बासना मेटेपछि निचोरेको कागतीको खोस्टा मिल्काएजस्तो मिल्काउँछन् । उमेर ढलेका बुढाहरू त झन् हरामी हँुदार’छन् एकरत्ति दया नराखी गिद्दले लुछेझैँ लुच्छन् । अनि कसले गर्ने हामीलाई माया ? जन्मिँदै किन मर्न सकिएनजस्तो लाग्छ ? जानाजान मर्न पनि नसकिँदोर’छ । आत्महत्या पनि गर्न नसकिँदोर’छ केही न केही त्यान्द्रोले अल्झाइरहने गर्छ ।’

यति भनिसक्दानसक्दै उसको परेलीको बाँधले आँशुको भेल थाम्न सकेन । दुई आँखाबाट अरुण र तमोर बगे । अनायसै द्रबित भइगएँछु म पनि । शब्द घाँटीमै अड्किए । म केही बोल्न सकिनँ । आमालाई औषधी दिनु छ भन्दै आँशु पुछेर ऊ जान हतार गरी । मैले फेन्टाको पैसा तिर्दै गर्दा ऊ त्यहाँबाट हिँडिसकिछ ।

मन एकतमासले अमिलो भयो । ऊ गएको बाटोतिर हेरेँ । अघि नै ओझेल भइसकिछे । वस्तुसमान शरीर क्रयविक्रयको दलदलमा भासिएर रछ्यानको कीराजस्तो बाँच्न अभिशप्त यस्ता नारीहरूको नारकीय जीवन सम्झिँदै गहुँ्रगो पाइला लिएर सब्जी पसलतिर लागेँ । हजारौ प्रश्नहरूले मन कोपर्न थाल्यो । बर्सेनी लाखौंको सङ्ख्यामा युवाहरू विदेशिन्छन् । कोही खाडीमा मजदुरी गर्छन् भने कोही युरोपको शहरमा नोकरी गर्छन् । तर जसले जहाँ जे गरे पनि फर्केर आउँदा समाजमै आउँछन्, सहानुभूति पाउँछन् । सम्मान पनि पाउँछन् । तर बर्सेनी लाखौंको सङ्ख्यामा भारत तथा विदेशका विभिन्न वेश्यालयहरूमा बेचिने चेलीहरू न फर्केर आउँछन् न त फर्के आउनेले समाजमा इज्जत पाउँछन् । न त सहानुभूति न त सम्मान नै पाउँछन् न त स्वस्थ र सग्लो नै आउँछन् । कतिले स्वदेशमै शरीर बेचेर पेटको आगो निभाउँछन् ।

केही यौन उन्मादको ज्वाला शान्त पार्न त्यसरी गलत बाटो समात्ने पनि होलान् । तर तिनले सबैको प्रतिनिधित्व गर्न सक्दैनन् । तिनलाई पनि पेटको भोक अनि राम्रो लाउने, मिठो खाने र सम्पत्ति जोड्ने शौख र अनि गरिबीको रोगले नै त कुदाएको हो । कतिलाई सानासाना चारित्रिक भुलका कारण समाजले तिरस्कार गरेर पनि यस क्षेत्रमा लागेका हुन्छन् ।

आखिर यसको जिम्मेवार को हो त ? स्वयम् ती अबोध बालाहरू हुन् ? यस्तो अवस्थाको सिर्जना हुनुमा के यो समाज दोषी छैन ? जहाँ धर्म र परम्पराका नाउँमा नारी दलनका अनेकौँ प्रथाहरू थिए र छन् । जस्तो कि सती प्रथा, बिधवा प्रथा, देउकी प्रथा, झुमा प्रथा, कमलरी प्रथा, छाउपडी प्रथा दाइजो प्रथा आदि । के यो दशको शिक्षा दोषी छैन ? जसमा अबोध बालिकाहरूलाई त्यस्ता कहालीलाग्दा दुर्घटनाबाट जोगिन सजग र सचेत गराउने खालका पाठ्यक्रमहरू समावेश गरिएको छैन ।

के यो देशको शासन व्यवस्था दोषी छैन ? जसले दस्ताबेजमा मात्र लैङ्गिक समानताका नारा घन्काई सदियौंदेखि घरबारदेखि दरबारसम्म, सडकदेखि सदनसम्म मजबुर महिलाहरूमाथि हरक्षेत्रमा प्रभुत्व जमाइराखे । के देशको सरकार दोषी छैन ? जसले राष्ट्रको भकारी रित्याउने भत्तावाद र भ्रष्टाचारलाई कहिले निर्मूल गर्न सकेन र ९५ प्रतिशत जनता गरिबीको जाँतोमा पिसिइरहनुप¥योे । के यो पुरुषसत्ता दोषी छैन ? जहाँ हजारौं कोपिला र फूलहरू फक्रिन नपाउँदै बलात्कार र यौन शोषणको शिकार हुनुपर्दछ भने कतिले अनाहकमा ज्यान फाल्नुपर्दछ । तर कानुन र शासन व्यवस्थाले तिनीहरूकै संरक्षण र बचाउ गर्छ । कति गरुँ ? मस्तिस्क र मुटु चिथोर्ने यस्ता हजारौं प्रश्नहरू छन् ।

 

प्रतिक्रिया दिनुहोस

गायक प्रमोद खरेलको आवाजमा ‘प्रेमको चिनो’ (भिडियो सहित)

इटहरीः सुगम संगीतमा निकै रुचाइएका गायक प्रमोद खरेलको आवाजमा रहेको ‘प्रेमको चिनो’ को म्यु ...

एनएमबी बैंकको तरहरा शाखाका पाँच कर्मचारीमा कोरोना पुष्टि, बैंकको सेवा बन्द

इटहरीः कर्मचारीमा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएपछि सुनसरीको इटहरी उपमहानगरपालिका २०, तरहरास्थित एनएमबी बै ...

सडक विस्तारका लागि गएको डोजरमा तोडफोड, प्रहरीद्वारा कारबाही गर्न आनाकानी

इटहरीः मोरङको पथरीशनिश्चरे नगरपालिका ५ मा सडक विस्तारका लागि नगरपालिकाले परिचालन गरेको डोजरमाथि स्था ...

इष्ट टुरिजम इभेन्ट म्यानेजमेन्ट एण्ड मिडिया प्रालिद्धारा प्रकाशित

प्रदेश पोर्टल डटकम

इटहरी उपमहानगरपालिका, सुनसरी, कोशी, नेपाल

  • कम्पनी दर्ता नं. १९४७९७/०७५/०७६
  • स्थायी लेखा नं. ६०६६४३६५८
  • सूचना विभाग दर्ता नं. ९३०/०७५–०७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. १७१/०७५–०७६
  • फोन नं.: +९७७ २५ ५८२६९०
  • मोबाइल नं.: +९७७ ९८४२०३७४०२
  • इमेल: [email protected]
  • प्रधान सम्पादक: राजेश विद्रोही
  • प्रबन्धकः देवान किराती
  • प्रबन्ध सम्पादकः प्रेमप्रसाद बास्तोला
  • अंग्रेजी डेस्क प्रमुखः विराट अनुपम
  • फाेटाे पत्रकारः गुरू ढकाल, वुलेट खतिवडा
  • मार्केटिङ प्रमुखः देवराज पुरी
  •   ९८६२३०११३८, ९८१९०३१०६२
  • संवाददाताः कविराज घिमिरे (धनकुटा)
  •   नमिन ढकाल (इलाम)
  •  राजन ठटाल (खोटागं)
  •   बाबुराम वास्ताेला (संखुवासभा)
  • स्वास्थ्य पृष्ठ संयोजकःडा. सुर्यबहादुर पराजुली (एमडी)
  • लोकसेवा पृष्ठ संयोजकः अनिल पोख्रेल (नायब सुब्बा)

Copyright © 2018 / 2021 - pradeshportal.com All rights reserved