‘छुटेका अनुहार’ हरूको ऐंठन

  • कार्तिक १७, २०७५
  • ४२० पटक पढिएको
  • मिलन बिछोड
alt

अक्टोबर ६ मा फाइन प्रिन्टका सञ्चालक अजित बरालले लेखे ‘यो दशैंमा एउटा किताब मात्र पढ्ने सोचिराख्नु भएको छ भने रमेश सायनको छुटेका अनुहार पढ्नुस् ।’


अलग प्रकाशक गृहको व्यक्तिले आफ्नो प्रकाशन गृहको पुस्तक नपढी अर्कै प्रकाशकबाट प्रकाशित सायनको पुस्तकको प्रशंसा गर्नु चानचुने कुरा थिएन । बराल एक पाठक मात्र थिएनन्, उनी एक जिम्मेवार प्रकाशन गृहका सञ्चालक पनि थिए । जब मेरो आँखा अजितको ट्वीटरमा पर्याे मैले निर्णय लिइहालेँ ।

असोज २० गते मण्डला थिएटरको छेउमा जीवनसङ्गिनीलाई राखेर कवि रमेश सायनले भनेका थिए, ‘म झुट बोल्दिनँ...।’ प्रसङ्ग थियो उनको नवीन कृति ‘छुटेका अनुहार’ को विमोचनको । पुुस्तक विमोचन गर्ने परम्परागत शैलीमा परिवर्तन आउँदैछ । रमेशको नयाँ कृतिको घुम्टो उनकै प्रिय अनुहारले उघारेको थियो । मलाई हुटहुटी थियो, आखिर बरालले सिफारिश गरेको पुस्तक कसो नपढुँला । के सायनले साँच्चै झुटो लेखेका छैनन् ?

यो किताबले जो कोहीलाई नोस्टाल्जिक बनाउँछ । बाल्यकालका यादगार पलले आफूलाई सोही उमेरमा पुर्याउन सायनले कलात्मक ढङ्गले कलम चलाएका छन् । एक सामान्य पाठकको हैसितमा अब्बल कृति रहेको छुटेका अनुहार रमेश सायनको असली अनुहार हो । अझै उनै सायनजसरी झुट नबोली भन्दा यो उनको आत्मकथा हो । उनले बडो चलाखीका साथ आफ्नो जीवनको कुरा भनेका छन् । पाठकले पुस्तक पढेपछि ठटयौली पारामा भन्लान ‘रमेशले आफ्नै कुरा भन्न किन यसरी दुख गर्यो ?’

कविताका माध्यमबाट पाठकमाझ चिनिएका सायनले फुटकर लेखहरूमार्फत् आफ्नो परिचय दिइसकेका थिए । सायद बरालले पनि रमेशको लेखकीय क्षमताको अन्दाज फुटकर लेखकै आधारमा गरेको हुनुपर्छ । सोही क्षमताको अधारमा बरालको ट्वीटमा जवाफ लेख्दै लेखक नयनराज पाण्डेले भनेका छन्, ‘रमेश सायनको लेखको पुरानै प्रशंसक हुँ ।’

अब यो किताबपछि सायनका थुप्रै पाण्डे जस्ता पाठक थपिएका छन् । त्यसैले त उनले पुस्तकको अन्तमा भनेका छन्, ‘तपाईं बोल्न नछाड्नुस् म सुध्रन चाहन्छु ।’ नबोलौं पुुस्तकको अन्त्यमा पाठकसँग गरेका आग्रह खेर जाला । ‘म बोल्छु । असल पाठक बन्न लेखक सुध्रनुपर्छ,’ मेरो मनले भन्यो ।

दशैंको फुर्सदिलो समयमा मैले एउटा मात्र पुस्तक च्यापेँ । यो समयमा आफन्तजनसँगको भेटघाटबाट बचेको समय पुुस्तकतिर अलमलियो । ‘सिमकार्ड’ बाट शुरु भएको कथाले ‘काम र काम’ मा विश्राम लिन्छ । दर्शन बढी भएको कृतिमा यो समाजको सचित्र बयान गर्ने प्रयत्न गरेका छन् ।

नेपाली समाजमा प्रविधिले मारेको फड्कोलाई यथार्थपरक ढङ्गले पस्किइएको छ । रमेशले कथा बटुुल्न कुुनै काल्पनिक पात्र खडा गरेका छैनन् । कसैको कथा सापटी लिएका छैनन् । आफ्नो अनुभवलाई रोचक पाराले पाठकमाझ पस्केका छन् । जीवनको सङ्घर्षको पाटो, आम युवाको मनोेभाव उनले आफ्नो पुस्तकमा प्रस्तुत गरेका छन् ।

सिमकार्डभित्रका कुरा भन्दै गर्दा आफू पनि रमेशसँगै दगुरिरहेको छु कि भन्ने भान हुन्छ । जीवनमा पहिलो पटक बोकेको नोकियाको ११ सय मोडल अहिले मेरो मस्तिष्कमा झलझली आइरहेको छ । विदेशबाट काकाले पठाइदिएको सो मोबाइल सिमकार्ड देख्न नपाई एक दिन मसँगै शौचालय गएर कहिल्यै फर्किन पाएन । गोजीमा रिङ ब्याकटोन बजाएर साथीहरूमाफ ‘हिरोइज्म’ देखाएको आजजस्तो लाग्छ । रमेशको मोबाइल कथाले पुनः सिमकार्ड युगमा प्रवेश गराउँछ । जुन बेला सिमकार्ड बेचेर धेरैले मोबाइल किनेका थिए ।
रानीको कथाले तराई–मधेसमा भइरहेको दाइजो प्रथाको बारेमा सचित्र वर्णन गर्छ । यहाँ कुनै फिल्मका पात्र झैँ लाग्छन् । तर आजसम्म पनि यो कुप्रथा हट्न सकेको छैन । दाइजो दिन नसक्दा कसैले आफ्ना चेली भगाइदिओस्सम्म भनेर याचना गर्ने अवस्थाको कथाले गला अवरुद्ध पार्छ ।

यससँगै हाम्रो नेपाली समाजको विविधिता र धार्मिक तथा सामाजिक सहिष्णुतालाई समेत प्रस्टसँग देखाइएको छ । यो सबै पढ्दा लाग्छ कतै यी कुरा कुनै चलचित्रका पात्रहरूको त होइन ? तर, बिल्कुल होइन । यी र यस्ता कुरा रमेश बाँचेको माटोको हो । यहाँको हावापानी र परिवेशको हो । हामी बाँचेको समयको हो ।

रामलाल र कृृष्णबहादुर यस पुस्तकमा आम नेपाली किसानका प्रतिनिधि पात्र हुन् । समाजको यथार्थ ओकलेका यी कथाले आजको नेपाली समाजको वर्णन गर्छन् । सत्ता परिवर्तनपछि मुलुकुको थिति फेरिन्छ भनेर विगुल फुक्नेहरूलाई यी कथा चुनौती बनेका छन् ।
समृद्धिको शिखरतर्फ चढ्ने पाइलाहरू कहाँ–कहाँ रोकिइरहेका छन् भन्ने बुझ्न यो पुस्तक काफी छ । कमजोर राज्य संरचनाको असर किसानको खेतमा परिरहेको छ । एउटा गरिब हलियाको जीवन नोकरी गरेरै बित्छ । जीवनको उर्जाशील समय अरुको काममा खर्च गरेर पनि उसले आफ्नो जीवनमा आर्थिक उन्नति गर्न सक्दैन । कथाले पसिनाको मूल्य नभएको दलिल पेश गर्छ । जुन क्रम हाम्रो समाजमा आजसम्म पनि जारी छ ।

रामलालले आफ्नो जीवनमा आर्थिक उन्नति गर्न नसक्नुुका कारण के हुन् ? कृष्णबहादुर मल्टिनेशनल कम्पनीको चङ्गुलमा परेर कसरी ऋणमा डुब्छ ? यी र यस्ता बग्रेल्ती प्रश्नहरू पाठकको मनमा उब्जिन्छन् । सामाजिक समस्याका चिरफार गर्ने ल्याकत राख्नेहरूले कहिल्यै यी गरिब किसान र हलियाको जीवन परिवर्तन गर्नेतर्फ सोचेनन् । उनीहरू बच्चालाई ललिपप देखाएर झुल्याएझैं विभिन्न संस्था र व्यक्तिको जालमा परिरहे । हाम्रो प्रत्येक समाजमा रामलाल र कृष्णबहादुरहरूको अनुहार छ । उनीहरूको दुःख छ । पुस्तक पढिसकेपछि यी र यस्तै अनुुहारहरूले ऐंठन गरिरहन्छन् ।
लेखकले यौन र प्रेमका कुरालाई खुुलेर लेखेका छन् । जीवनका सङ्घर्षको पाटो, सन्तान हुर्काउँदाका कष्ट, विकट पहाडी भेगमा अभिभावकले गरेको दुुःख, आफ्ना बाल्यकालका यादगार बदमासी, विभिन्न उमेर समूहको मनोदशा पुस्तकमा छर्लङ्ग देख्न सकिन्छ ।
लेखक स्वयम् कोरियाको माटोमा पसिना बगाएर आएको कथाले त्यहाँको यथार्थ प्रस्ट्याउँछ । कामप्रतिको लगाव र त्यसको प्रतिफलको कथा मिठो शैलीमा प्रस्तुत गरिएको छ ।

धेरै त्यस्ता पुुस्तक छन्, जो कहिल्यै नसकियोस् भनेर पढिन्छन् । मेरो हकमा पनि यो पुुस्तक यस्तै भयो, जसरी बाल्यकालमा चकलेट नसकियोस् भनेर बिस्तारै चुसिन्थ्यो । पुुस्तकका एकएक वाक्यांशले पाठकलाई तानिरहन्छ ।
एकाध कथामा केही मनोटोनस हुने संवाद बाहेक अधिकांश च्याप्टरको लेखनशैली कविताजस्तो छ । कवितामार्फत् लेखन कर्ममा हाम फालेका रमेशको थर पनि यो पाठकले यही पुुस्तक पढेपछि मात्र थाहा पायो, जो वर्षौंअघि साथी भएर पनि थाहा पाएको थिएन । त्यसैले मैले शुरुमै भनेको छु छुटेका अनुहार रमेश सायनको असली अनुहार हो । यो उनको आत्मकथा हो । पुस्तक पढिसकेपछि जो कोहीले भन्छ, ‘मोराले आफ्नै कुरा सुनाएछ ।’


Twitter@milanbichhod

प्रतिक्रिया दिनुहोस

बैशाखमा राष्ट्रिय खे ...

झापाः युवा तथा खेलकुदमन्त्री जगतबहादुर विश्वकर्माले आठौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता अगामी वैशाखमा ...

विप्लव नेतृत्वको नेक ...

सोलुखुम्बुः नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’ नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीमा आबद्ध रहेको आश ...

भोजपुर–विराटनगर उडान ...

भोजपुरः नेपाल वायु सेवा निगमको भोजपुर–विराटनगर उडान सेवा बन्द भएको छ । मौसम प्रतिकूल भएकाले ...

इष्ट टुरिजम इभेन्ट म्यानेजमेन्ट एण्ड मिडिया प्रालिद्धारा प्रकाशित

प्रदेश पोर्टल डटकम

इटहरी उपमहानगरपालिका, सुनसरी, कोशी, नेपाल

  • कम्पनी दर्ता नं. १९४७९७/०७५/०७६
  • स्थायी लेखा नं. ६०६६४३६५८
  • सूचना विभाग दर्ता नं. ९३०/०७५–०७६
  • प्रेस काउन्सिल दर्ता नं. १७१/०७५–०७६
  • फोन नं.: +९७७ २५ ५८२६९०
  • मोबाइल नं.: +९७७ ९८४२०३७४०२
  • इमेल: pradeshportal@gmail.com
  • महाप्रबन्धकः बद्री भिखारी
  • प्रधान सम्पादक: राजेश विद्रोही
  • प्रबन्धकः देवान किराती
  • प्रबन्ध सम्पादकः प्रेमप्रसाद बास्तोला
  • सम्पादकः मिलन बुढाथोकी
  • डेस्क सम्पादकः खेमचन्द्र अधिकारी
  • अंग्रेजी डेस्क प्रमुखः विराट अनुपम
  • राजनीतिक/सामाजिक संवाददाताः विनय बाह्रकोटी
  • स्थानीय सरकार/कानुन संवाददाताः कृष्ण बहाब भट्टराई
  • संवाददाताः कविराज घिमिरे (धनकुटा)
  •   नमिन ढकाल(इलाम)
  •   बाबुराम वास्ताेला (संखुवासभा)
  • फाेटाे पत्रकारः गुरू ढकाल, वुलेट खतिवडा
  • स्वास्थ्य पृष्ठ संयोजकःडा. सुर्यबहादुर पराजुली (एमडी)
  • लोकसेवा पृष्ठ संयोजकः अनिल पोख्रेल (नायब सुब्बा)
  • लेखाः समीक्षा केसी

Copyright © 2018 / 2019 - pradeshportal.com All rights reserved